Krakowskie Towarzystwo Przemys這we

KTP mecenasem kultury

 

Online

 
Obecnie jest 1 i 0 online.

Mo瞠sz zalogowa si lub zarejestrowa nowe konto.

Mi璠zy Davos a Ku幡ic Bia這stock, Janusz A. Majcherek
.: Data publikacji 16-Cze-2007 :: Ods這n: 1797 :: Recenzja :: Drukuj aktualn stron :: Drukuj wszystko:.

Idea wolnego handlu zwyci篹a na ca造m 鈍iecie i we wszystkich 鈔odowiskach. Podczas dorocznego spotkania 鈍iatowej elity ekonomicznej i politycznej w Davos nikt nie 鄉ia powiedzie przeciw niej z貫go s這wa. W tym samym czasie polscy handlarze z Podlasia podj瘭i okupacj wschodnich przej嗆 granicznych z 膨daniem otwarcia ich dla przybyszy ze wschodu, swoich klient闚 i kontrahent闚. Coraz cz瘰tszym tematem ekonomicznych konferencji i artyku堯w w prasie fachowej staje si rozw鎩 sprzeda篡 przez sie internetow, realizuj帷ej wolnorynkowy idea: ka盥y w dowolnej chwili i miejscu mo瞠 kupi co zechce. W op騧nionej nieco pod wzgl璠em technologicznym Polsce idea ten staraj si na razie wcieli w 篡cie uczestnicy handlu na niezliczonych bazarach, przybywaj帷y z ca貫go mniej rozwini皻ego 鈍iata, zw豉szcza wschodniej jego cz窷ci.

Ta powszechna afirmacja wolnego rynku i otwartej gospodarki jest zjawiskiem stosunkowo 鈍ie瞠j daty. Jeszcze dziesi耩 lat temu znaczn wi瘯szo嗆 obszaru 鈍iata zajmowa造 pa雟twa i bloki pa雟tw o gospodarce regulowanej administracyjnie, wy陰czonych z konkurencji oraz zamkni皻ych przed kapita豉mi, towarami i obcymi przybyszami. Polityka celna i wizowa nale瘸造 do najwa積iejszego instrumentarium rz康闚, bynajmniej nie tylko w bloku komunistycznym. Sprawowanie kontroli nad krajow gospodark i swoboda arbitralnego kszta速owania kurs闚 walutowych, st鏕 procentowych, deficyt闚 bud瞠towych czy systemu podatkowego uchodzi造 powszechnie za autonomiczn domen w豉dz politycznych, a ochrona wewn皻rznych rynk闚 by豉 traktowana jako naturalna funkcja pa雟twa. W latach 70. nawet w zachodniej Europie, obj皻ej ju systemem wsp鏊nego rynku, zdarza豉 si nacjonalizacja bank闚, maj帷a pozwoli na kontrolowanie przez rz康y systemu finansowego i podporz康kowanie go polityce gospodarczej pa雟twa. Protekcjonizm i interwencjonizm, regulacyjne dzia豉nia w gospodarce, by造 traktowane jako zwyczajne.

W Polsce, jeszcze przez kilka lat po upadku systemu nakazowo-rozdzielczego, ochrona krajowego rynku stanowi豉 no郾e has這 polityczne, a zarzut o niszczenie rodzimych producent闚 z rozmaitych bran przez zagraniczn konkurencj nale瘸 do rutynowych argument闚 przeciw polityce ekonomicznej Balcerowicza i kolejnych rz康闚. Jeszcze przed ostatnimi wyborami zdarzali si kandydaci zapowiadaj帷y zamkni璚ie polskiego rynku dla zagranicznych supermarket闚 i zaostrzenie przepis闚 reguluj帷ych nabywanie nieruchomo軼i przez cudzoziemc闚. Partie szermuj帷e takimi has豉mi zosta造 jednak przez polskich wyborc闚 odes豉ne do k徠a.

Co sprawi這, 瞠 nast徙i tak powszechny odwr鏒 od protekcjonizmu na 鈍iecie i w Polsce? Upadek komunizmu i ujawniony wraz z tym rozmiar zacofania spowodowanego polityczn nadregulacj gospodarki, mia na pewno si喚 odstraszaj帷. Zach皻 natomiast i przyk豉d pozytywny stanowi造 Stany Zjednoczone, kt鏎e dzi瘯i stosowaniu i forsowaniu wolnego handlu odnios造 spektakularne sukcesy ekonomiczne. Europejskie rz康y od co najmniej kilku lat z wielkim wysi趾iem staraj si sprosta wymaganiom na這穎nym sobie przez traktat z Maastricht, podczas gdy USA osi庵aj znacznie lepsze wyniki bez stosowania drastycznych posuni耩 i ksi璕owych sztuczek oraz nie os豉biaj帷 koniunktury na rynku wewn皻rznym, a wr璚z przeciwnie. Desperackie usi這wania zredukowania poziomu deficyt闚 bud瞠towych poni瞠j 3-procentowego progu zrodzi造 w krajach Unii Europejskiej wiele napi耩 i przej軼iow dekoniunktur, a tymczasem USA doprowadzi造 do zr闚nowa瞠nia bud瞠tu w trakcie i przy okazji szybkiego wzrostu gospodarczego. Europa za przeregulowanie rynku pracy p豉ci kilkunastoprocentowym bezrobociem, natomiast w USA jest o­no ponaddwukrotnie ni窺ze.

Post瘼y europejskiej integracji oraz rozszerzanie wsp鏊nego rynku na kolejne kraje kontynentu r闚nie jednak przyczyni造 si do spopularyzowania wolnego handlu. Z kolei spektakularne, por闚nawcze przyk豉dy z kraj闚 Ameryki ζci雟kiej pokaza造, 瞠 polityka protekcjonizmu i nadregulacji, wi您ana tradycyjnie z tamtejszym typem populistycznych dyktatur, prowadzi do znacznie gorszych rezultat闚 ni wolny rynek, swobodna konkurencja i deregulacja systemu gospodarczego, odwa積ie zainicjowana przez niekt鏎ych polityk闚 tego regionu w ostatnich kilkunastu latach.

Je瞠li kto mia jeszcze mimo tego jakie w徠pliwo軼i, czy rzeczywi軼ie protekcjonizm bardziej szkodzi ni chroni i faktycznie przynosi gorsze rezultaty ni wolny obr鏒 gospodarczy, to niedawny kryzys w niekt鏎ych krajach azjatyckich, stosuj帷ych ekonomiczny paternalizm i izolacjonizm, odebra ostatnie ju bodaj argumenty zwolennikom respektowania lokalnej specyfiki i dostosowywania polityki gospodarczej do partykularnych warunk闚. Mit "azjatyckiego modelu" nie wytrzyma konfrontacji z globalizuj帷ym si rynkiem oraz uniwersalistyczn ide wolnego handlu i otwartej gospodarki, a tamtejsze "tygrysy", zazdro郾ie strzeg帷e w豉snych rewir闚, zosta造 zmuszone do przeorientowania strategii i swoich system闚 ekonomicznych, poprzez dostosowanie ich do wymog闚 鈍iatowej konkurencji.

Zwyci瘰two idei wolnego handlu nie by這by mo磧iwe, gdyby przekonali si do niej tylko eksperci dokonuj帷y analiz por闚nawczych 鈍iatowej gospodarki czy specjali軼i 郵edz帷y przebieg i rezultaty proces闚 ekonomicznych zachodz帷ych na innych kontynentach. Je郵i dali si do niej przekona politycy, to najwyra幡iej oznacza, 瞠 zmieni這 si r闚nie nastawienie ich wyborc闚. To nie dokona這 si jednak samoczynnie. Je瞠li brytyjscy labourzy軼i, chc帷 wygra wybory, musieli odrzuci ca造, nagromadzony przez dziesi璚iolecia socjalistyczny sztafa programowy i zaakceptowa strategi wolnorynkow, to dzi瘯i spu軼i幡ie po znienawidzonej przez nich dawniej Margaret Thatcher, kt鏎a swoj wytrwa陰 i nieust瘼liw dzia豉lno軼i zdo豉豉 przekona rodak闚, 瞠by porzucili mira瞠 pa雟twowej opieku鎍zo軼i i zaufali swoi w豉snym si這m oraz sile wolnego rynku. We Francji nie by這 m篹a stanu o takich pogl康ach, sile charakteru i determinacji, wi璚 Francuzi wci捫 pozostaj mi這郾ikami pa雟twa socjalnego, politycznych regulacji w gospodarce i protekcjonizmu ekonomicznego.

A w Polsce? Gdy odbywa這 si 安iatowe Forum Ekonomiczne w Davos, a kupcy bia這stoccy 膨dali otwarcia granicy dla handlarzy ze wschodu, rz康 podejmowa decyzj o ochronie krajowego, zmonopolizowanego rynku 瞠latyny, walczy o wy窺ze c豉 na wyroby stalowe z UE, szuka sposob闚 na wyeliminowanie zagranicznej konkurencji dla Ursusa... Zapewne jest jeszcze za wcze郾ie by ocenia czy Leszek Balcerowicz odegra w Polsce rol por闚nywaln z Margaret Thatcher w Wielkiej Brytanii, bo wci捫 - w przeciwie雟twie do niej - pe軟i funkcje rz康owe. Je郵i jednak odbywaj si manifestacje handlarzy z 膨daniami otwarcia granic, a protekcjonistyczne has豉 nie zapewniaj poparcia wyborc闚, to nie jest 幢e. Ochrony przemys逝 stalowego, rolnictwa, producenta 瞠latyny czy Ursusa domaga si przecie nie og馧 obywateli i elektoratu, lecz poszczeg鏊ne grupy interesu, reprezentowane przez konkretnych polityk闚. 畝den protekcjonizm nie chroni bowiem dobra ca貫go spo貫cze雟twa, ani nawet jego wi瘯szo軼i, jak wmawiaj ekonomiczni i polityczni demagodzy, lecz tylko interesy pojedynczych grup, jest wi璚 sprzeczny z ide pa雟twa jako dobra wsp鏊nego. Powinien by wi璚 odrzucony i zwalczany w豉郾ie w imi ochrony owego wsp鏊nego dobra.

.: Powr鏒 do dzia逝 NR 66, 28 LUTEGO 1998 R. :: Powr鏒 do spisu tekst闚 :.

4 Festiwal Muzyki Polskiej, Moskwa

 

Last Night of the Proms

 

Logowanie

 




 


Problemy z logowaniem?

Jeszcze nie masz konta?
·Zarejestruj si!


Copyright by Krakowskie Towarzystwo Przemys這we
Al. S這wackiego 64, 30-004 Krak闚
Adres do korespondencji:
ul. Basztowa 3/2, 31-134 Krak闚
tel./fax: +48 12 633 55 35, kom.: +48 508 098 800, e-mail: katepe@ktp.org.pl
PKO BP S.A. I ODDZIA KRAK紟 nr 12 1020 2892 0000 5502 0117 1560

Powered by the AutoTheme HTML Theme System
Page created in 0,027716 Seconds