Krakowskie Towarzystwo Przemys這we

KTP mecenasem kultury

 

Online

 
Obecnie jest 2 i 0 online.

Mo瞠sz zalogowa si lub zarejestrowa nowe konto.

Powracaj帷a choroba protekcjonizmu, Marek D帳rowski
.: Data publikacji 17-Cze-2007 :: Ods這n: 1974 :: Recenzja :: Drukuj aktualn stron :: Drukuj wszystko:.

Doznany szok w handlu zagranicznym po kryzysie rosyjskim oraz spowolniony wzrost produktu krajowego brutto (PKB) sprowokowa造 dyskusj o konkurencyjno軼i polskiej gospodarki. Chodzi o zdolno嗆 do rozwijania op豉calnego eksportu oraz stawiania czo豉 konkurencji towar闚 importowanych ze strony producent闚 krajowych. Z t za nie jest najlepiej. Po kilkuletnim okresie dynamicznej ekspansji eksportowej i produktu krajowego brutto (PKB), przysz豉 stagnacja w eksporcie oraz spowolnienie wzrostu gospodarczego.

Za豉manie si eksportu do naszych wschodnich s御iad闚, 陰cznie z handlem przygranicznym i eksportem poprzez kraje trzecie, wywo豉ne kryzysem rosyjskim, nie wyja郾ia jednak wszystkiego. Niew徠pliwie nie jest 豉two znale潭 alternatywne kierunki zbytu dla dostaw na stosunkowo 豉twy (w sensie wymaga jako軼iowych), ch這nny i geograficznie bliski rynek. Ale jednoczesna stagnacja eksportu do kraj闚 Unii Europejskiej i innych kraj闚 rozwini皻ych 鈍iadczy o tym, 瞠 polskie przedsi瑿iorstwa natrafiaj na coraz silniejsze bariery dalszej ekspansji. Wyczerpuj si proste rezerwy wzrostu, polegaj帷e na lepszej realokacji istniej帷ych zasob闚, przy potrzebie stosunkowo niewielkich nak豉d闚 inwestycyjnych, uruchomione przez g喚bokie reformy systemowe pierwszych lat transformacji. Trzeba te pami皻a o stymuluj帷ej roli uk豉du stowarzyszeniowego z Uni Europejsk, kt鏎y na pocz徠ku dawa szybsze obni磬i europejskich ce na import towar闚 z Polski, ni polskich ce na import towar闚 europejskich (tzw. asymetryczna liberalizacja handlu).

Obecnie sytuacja uleg豉 odwr鏂eniu: przyszed czas likwidowania ostatnich polskich barier importowych, w odniesieniu do tzw. sektor闚 wra磧iwych (np. hutnictwo, przemys samochodowy). Okaza這 si jednak, 瞠 wi瘯szo嗆 ga喚zi ten przed逝穎ny okres ochronny po prostu zmarnowa豉. "Obudzono" si dopiero wtedy, kiedy zbli瘸 si termin otwarcia polskiego rynku. R闚nie w wielu innych ga喚ziach i bran瘸ch, mniej upolitycznionych ni g鏎nictwo i hutnictwo, okres dobrej koniunktury os豉bi determinacj do przeprowadzania zmian strukturalnych, odpowiadaj帷ych przysz造m wymaganiom konkurencji.

Obecnie przyszed okres znacznie trudniejszy, kiedy konieczne jest nadrobienie zaleg這軼i w reformach strukturalnych z ostatnich kilku lat i przeprowadzenie kolejnego powa積ego dostosowania do rosn帷ej konkurencji zewn皻rznej. Tym bardziej, 瞠 cz這nkostwo w UE stanowi ju ca趾iem realn perspektyw, a w闚czas nacisk konkurencji zewn皻rznej ulegnie dodatkowemu wzmocnieniu. Z drugiej strony, kilkakrotnie ni窺za wydajno嗆 pracy u polskich producent闚, ni u unijnych, wskazuje na to, 瞠 wci捫 istniej powa積e rezerwy wzrostu konkurencyjno軼i w poszczeg鏊nych bran瘸ch.

Do鈍iadczenia reform strukturalnych w wielu krajach pokazuj, 瞠 je郵i rz康 chce zmusi przedsi瑿iorstwa do przeprowadzenia energicznych dzia豉 dostosowawczych, nie powinien im tworzy cieplarnianych warunk闚 i izolowa ich od rynku 鈍iatowego. Wr璚z przeciwnie, cz瘰to dopiero bezpo鈔edni nacisk konkurencji zmusza producent闚 do przeprowadzenia powa積iejszych i trudniejszych spo貫cznie zmian, polegaj帷ych np. na redukcji nadmiernego zatrudnienia.

Obecny rz康, mimo reformatorskiej retoryki, wybra jednak, jak si wydaje, ca趾owicie odmienn lini post瘼owania. Pod naciskiem 膨da poszczeg鏊nych grup nacisku, wywodz帷ych si z sektor闚 najmniej efektywnych, a wi璚 wymagaj帷ych najszybszej i najbardziej radykalnej restrukturyzacji, rozwijane s r騜ne formy wewn皻rznego i zewn皻rznego protekcjonizmu. Cel jego jest jasny: "ul篡" sektorom i przedsi瑿iorstwom najbardziej zagro穎nym, "spacyfikowa" w ten spos鏏 protesty zwi您k闚 zawodowych (bardzo cz瘰to manipulowanych przez nieudolnych mened瞠r闚, nie umiej帷ych sprosta wymogom konkurencji) i mie problem "z g這wy" na jaki czas. Pytanie, co stanie si z nieefektywnym przedsi瑿iorstwem lub bran膨 w dalszej perspektywie, jest na og馧 pomijane.

Napi璚ia w bud瞠cie pa雟twa ograniczaj mo磧iwo軼i bezpo鈔edniego wsparcia w postaci dotacji. By造by o­ne najbardziej przejrzyst form pomocy pa雟twa dla nieefektywnych producent闚, abstrahuj帷 w tym miejscu od ich w徠pliwej skuteczno軼i, o czym ju by豉 mowa. Wymaga造by jednak wcze郾iejszego planowania wed逝g jasnych kryteri闚 merytorycznych, podczas gdy wi瘯szo嗆 dzia豉 interwencyjnych podejmowana jest na zasadzie politycznego gaszenia "po瘸r闚", wywo造wanych strajkami, blokadami dr鏬, okupacj budynk闚 rz康owych, manifestacjami i innymi formami protest闚. W tej sytuacji wybiera si rozwi您ania, kt鏎e albo pozornie nie naruszaj przyj皻ego ju bud瞠tu, cho bez w徠pienia nie s oboj皻ne dla stanu finans闚 publicznych, albo nawet obiecuj przynie嗆 bud瞠towi okre郵one dochody (podnoszenie ce importowych).

Niejawne formy pomocy finansowej pa雟twa przybieraj przede wszystkim posta tolerowania zaleg這軼i podatkowych i quasi-podatkowych oraz okresowego ich umarzania (pod has貫m tzw. restrukturyzacji finansowej). Nie jest to zjawisko nowe, ale ostatnie k這poty finansowe ZUS ujawni造 fakt narastania jego skali. Jest to najgorsza z mo磧iwych form pomocy, gdy oznacza nie tylko utrat cz窷ci dochod闚 bud瞠towych, ale r闚nie, poprzez efekt demonstracji, podmywa przysz陰 dyscyplin fiskaln.

Rosn r闚nie naciski na rz康, aby zakupywa produkcj, nie znajduj帷 zbytu na rynku. Od kilku lat jest to ju standard dzia豉nia Agencji Rynku Rolnego: skupuje si zbo瞠 o niskiej jako軼i, przero郾i皻e tuczniki itp. Jak ka盥y z造 przyk豉d, tak瞠 i ten jest zara幢iwy. W szczeg鏊no軼i dotyczy to przemys逝 zbrojeniowego, a Ministerstwo Obrony Narodowej jest na najlepszej drodze do stania si kolejn ARR. Od kilku lat upadaj帷e zak豉dy w Mielcu pr鏏uj zmusi wojsko do zakupu w徠pliwej jako軼i samolot闚 "Iryda". Kilka miesi璚y temu byli鄉y 鈍iadkami wymuszonego przez gwa速owne manifestacje pracownik闚 "ㄆcznika" interwencyjnego zakupu karabink闚 "Beryl" przez Agencj Rozwoju Przemys逝 (w imieniu MON).

Komisja Europejska domaga si przyj璚ia przez Sejm, zgodnej ze standardami unijnymi, ustawy o pomocy pa雟twa dla przedsi瑿iorstw. Pomoc taka musia豉by mie charakter jawny i podlega monitorowaniu przez specjaln agend rz康ow (a w przysz這軼i przez Komisj Europejsk). Inicjatywa ta jest jednak blokowana przez grupy nacisku, zainteresowane zachowaniem status quo.

Kolejny rozdzia stanowi protekcjonizm handlowy. Zobowi您ania traktatowe Polski nie daj wprawdzie du瞠go pola manewru w ograniczaniu importu artyku堯w przemys這wych, ale i tu obserwujemy pr鏏y chronienia krajowych wytw鏎c闚. Przyk豉dem s kontyngenty ilo軼iowe na import w璕la z Rosji (korzystaj帷 z okoliczno軼i, 瞠 kraj ten nie nale篡 do 安iatowej Organizacji Handlu) lub ostatnia (na szcz窷cie nieudana) pr鏏a ograniczania importu u篡wanej odzie篡. Celom protekcjonistycznym s逝篡 r闚nie op騧nianie decyzji o uznawaniu certyfikat闚 towarowych UE, czego domaga si Komisja Europejska.

Wszelkie rekordy bije jednak protekcjonizm rolny, gdzie ograniczenia, wynikaj帷e z um闚 mi璠zynarodowych s znacznie mniejsze. Jedyne porozumienie wielostronne, kt鏎e przewidywa這 liberalizacj handlu artyku豉mi 篡wno軼iowymi, a mianowicie CEFTA, zosta這 praktycznie przekre郵one (w cz窷ci dotycz帷ej rolnictwa) przez stron polsk, kt鏎a podnios豉 c豉 na import kukurydzy, pszenicy, koncentratu pomidorowego i cukru. Drugim kierunkiem protekcjonistycznego uderzenia sta si import szeregu artyku堯w rolnych i 篡wno軼iowych z kraj闚 Unii Europejskiej. Dotyczy to m. in. mi瘰a wieprzowego i drobiowego, zb騜, s這du, jogurt闚, tytoniu, cukru, rzepaku, mas豉. Poza 鈔odkami taryfowymi (c豉 i dodatkowe op豉ty celne), zastosowano szereg instrument闚 pozataryfowych, takich jak kontyngenty importowe, automatyczna rejestracja przywozu wielu towar闚, op豉ty tranzytowe, zaostrzenie granicznej kontroli weterynaryjnej, fitosanitarnej i standaryzacyjnej.

Minister Rolnictwa i Gospodarki 砰wno軼iowej jest dumny ze swoich "osi庵ni耩" w dziedzinie interwencjonizmu rolnego. Agresywnym liderom lobby ch這pskiego to jednak nie wystarcza. Chc jeszcze wi璚ej. Z drugiej strony konsumenci s ju obecnie skazani na wy窺ze ceny, ni窺z jako嗆 towar闚 i mniejszy ich wyb鏎. Gwa速owny wzrost indeksu cen konsumpcyjnych w sierpniu i wrze郾iu br., poza przyczynami le膨cymi w sferze polityki pieni篹nej i fiskalnej, zosta spowodowany protekcjonizmem i interwencjonizmem na rynku artyku堯w 篡wno軼iowych.

Dzia豉nia protekcjonistyczne nie rozwi您uj 瘸dnego z istotnych problem闚 strukturalnych polskiej gospodarki. Bariery importowe w handlu artyku豉mi rolnymi, przynajmniej w stosunku do kraj闚 Europy Zachodniej i 字odkowej trzeba b璠zie i tak zlikwidowa, je郵i cz這nkostwo Polski w Unii ma sta si spraw realn w perspektywie najbli窺zych trzech lat. Rolnictwo i przemys spo篡wczy czeka wi璚 w闚czas znacznie wi瘯szy szok, ni w przypadku, gdyby powstrzymano si od ostatnich krok闚 protekcjonistycznych. Rz康 wysy豉 w ten spos鏏 fa連zywy sygna zar闚no rolnikom, jak i ma這 konkurencyjnym bran穎m przemys逝 spo篡wczego, takim jak cukrownictwo i mleczarstwo. To samo dotyczy pozarolniczych sektor闚, wymagaj帷ych powa積ej restrukturyzacji: g鏎nictwa w璕lowego, hutnictwa, przemys逝 zbrojeniowego, przemys逝 tekstylnego. Polityka, prowadz帷a do relatywnego podro瞠nia i pogorszenia jako軼i wielu podstawowych d鏏r (w璕la, stali, surowc闚 rolnych) uderza nie tylko w finalnych konsument闚, ale r闚nie podcina konkurencyjno嗆 przemys逝 przetw鏎czego, korzystaj帷ego z tych surowc闚.

Ma這 powa積y jest r闚nie cz瘰to powtarzany argument, 瞠 decyzje protekcjonistyczne pomog nam w rozmowach akcesyjnych, ustalaj帷 korzystniejszy dla strony polskiej punkt wyj軼iowy dla wytargowania ewentualnych ust瘼stw strony unijnej. Wr璚z przeciwnie, kraje cz這nkowskie UE i Komisja Europejska s coraz bardziej zniecierpliwione, a niekiedy wr璚z zirytowane nie tylko wolnym tempem dostosowania polskiej gospodarki i jej systemu prawno-instytucjonalnego do standard闚 unijnych, ale przede wszystkim dzia豉niami id帷ymi "pod pr康" podstawowych wymog闚 cz這nkostwa, zwi您anych z funkcjonowaniem Jednolitego Rynku Europejskiego.

.: Powr鏒 do dzia逝 NR 80, 3 SIERPNIA 1999 R. :: Powr鏒 do spisu tekst闚 :.

4 Festiwal Muzyki Polskiej, Moskwa

 

Last Night of the Proms

 

Logowanie

 




 


Problemy z logowaniem?

Jeszcze nie masz konta?
·Zarejestruj si!


Copyright by Krakowskie Towarzystwo Przemys這we
Al. S這wackiego 64, 30-004 Krak闚
Adres do korespondencji:
ul. Basztowa 3/2, 31-134 Krak闚
tel./fax: +48 12 633 55 35, kom.: +48 508 098 800, e-mail: katepe@ktp.org.pl
PKO BP S.A. I ODDZIA KRAK紟 nr 12 1020 2892 0000 5502 0117 1560

Powered by the AutoTheme HTML Theme System
Page created in 0,034893 Seconds