Krakowskie Towarzystwo Przemys這we

KTP mecenasem kultury

 

Online

 
Obecnie jest 2 i 0 online.

Mo瞠sz zalogowa si lub zarejestrowa nowe konto.

Gospodarka w 1998 - po prostu faza cyklu koniunkturalnego, Krzysztof Dzier瘸wski
.: Data publikacji 17-Cze-2007 :: Ods這n: 1780 :: Recenzja :: Drukuj aktualn stron :: Drukuj wszystko:.

W roku 1998 gospodarka 鈍iatowa wstrz御ana by豉 echami kryzys闚 w Azji Po逝dniowo-Wschodniej, Rosji i Brazylii. Ujawni造 si symptomy kryzysowe w Czechach i na S這wacji. Na tym tle gospodarka Polski przedstawia豉 si szczeg鏊nie korzystnie - wzrost gospodarczy przekroczy 5 procent (za trzy kwarta造 5,6 procent - Biuletyn Statystyczny GUS, luty'99) i sytuowa Polsk w gronie najszybciej rozwijaj帷ych si kraj闚 鈍iata.

Po stronie niew徠pliwych sukces闚 nale篡 odnotowa obni瞠nie wska幡ika inflacji do poziomu 8,6 procent (przekroczono nareszcie barier 10 procent). Zauwa禦y w tym miejscu obni瞠nie wska幡ika zad逝瞠nia pa雟twa w stosunku do PKB - z 48 procent w ko鎍u roku 1997 spad o­n do 43,8 procent w grudniu 1998 (ustawa bud瞠towa na rok 1999 - uzasadnienie).

Rok 1998 by kolejnym rokiem nap造wu bezpo鈔ednich inwestycji zagranicznych, m闚i帷 軼i郵ej, kolejnym rokiem, w kt鏎ym nast瘼owa silny przyrost tych inwestycji w Polsce. Szacuje si, 瞠 inwestycje bezpo鈔ednie wynios造 w minionym roku 10,1 miliarda dolar闚, wobec 6,6 miliarda w 1997 (Rzeczpospolita 19.02.99, "Rekord pobity... ")

Ten idylliczny obraz zak堯caj jednak dwa zjawiska: obserwowany w ostatnim kwartale spadek produkcji przemys這wej oraz odwr鏂enie spadkowej dot康 krzywej bezrobocia.

Wzrost gospodarczy

Dla prognozy gospodarczej dla roku 1999 i ewentualnych zalece co do polityki gospodarczej istotne jest poddanie analizie i wyja郾ienie przyczyn zjawisk zar闚no korzystnych jak i niekorzystnych. Ot騜 przyczyna bezprecedensowego sukcesu Polski w ostatniej dekadzie tkwi uwolnieniu w latach 1989/90 ogromnych zasob闚 ludzkiej aktywno軼i i przedsi瑿iorczo軼i. Pierwsze lata po prze這mie roku 1989 to gwa速owny rozw鎩 sektora prywatnego budowanego od podstaw, kt鏎ego efektem jest ponad 2 miliony zarejestrowanych przedsi瑿iorstw os鏏 fizycznych we wszystkich bran瘸ch gospodarki. W tym kontek軼ie bez por闚nania mniejsze znaczenie ma prywatyzacja przedsi瑿iorstw pa雟twowych, zw豉szcza w takich jej formach jak np. NFI. Istotniejsze dla efektywno軼i przedsi瑿iorstw sektora publicznego by這 z pewno軼i poddanie ich rygorom rynku. Pocz徠ek lat dziewi耩dziesi徠ych to tak瞠 bardzo skromny udzia inwestycji zagranicznych (nieatrakcyjno嗆 Polski by豉 wtedy szczeg鏊nie widoczna na tle gospodarek Czechos這wacji i W璕ier). Dopiero druga po這wa dekady, po osi庵ni璚iu sukcesu niemal wy陰cznie w豉snymi si豉mi, przynios豉 zasadnicz zmian w tym zakresie.

毒鏚豉 napi耩

Obserwowany w ostatnim kwartale roku spadek aktywno軼i gospodarczej nast瘼uje po wieloletnim okresie szybkiego wzrostu. Taka kolejno嗆 zdarze - okresy wzrostu poprzedzaj okresy spadku, po nich nast瘼uje znowu trend wzrostowy itd. - jest dla gospodarki kapitalistycznej rzecz naturaln i obserwowan od czasu prowadzenia statystyki gospodarczej. Znaczna cz窷 teorii ekonomii po鈍i璚ona jest analizie tego problemu. S szko造, dla kt鏎ych dekoniunktura jest zjawiskiem po篡tecznym, pozwalaj帷ym przywr鏂i zachwian r闚nowag i przygotowa pole dla kolejnego okresu wzrostu.

S takie, kt鏎e faz spadkow traktuj jak patologi i podejmuj interwencj na rzecz o篡wienia gospodarki. Obie jednak zjawisko cyklu koniunkturalnego przyjmuj do wiadomo軼i - jedna uznaje w nim mechanizm samoreguluj帷y, druga pr鏏uje nad cyklem zapanowa. Wydaje si wi璚, 瞠 tak瞠 wydarzenia jesieni '98 daj si 豉two umie軼i w kontek軼ie cyklu koniunkturalnego. Istotne by這by w tym miejscu zidentyfikowa 廝鏚豉 napi耩.

Od roku 1993 obserwujemy bardzo siln dysproporcj mi璠zy tempem wzrostu PKB, a tempem wzrostu nak豉d闚 inwestycyjnych. Przyj患szy, 瞠 pewien margines inwestycji stanowi przedsi瞝zi璚ia ca趾owicie chybione, a tak瞠, 瞠 margines ten tym jest szerszy, im wi瘯szy udzia inwestycji w PKB, mo積a postawi uzasadniona hipotez, i tu w豉郾ie nale篡 szuka wyja郾ienia za豉mania tempa wzrostu.

Przyjmijmy, 瞠 margines inwestycji nietrafnych wynosi 10% og馧u wydatk闚 inwestycyjnych. Poniewa udzia akumulacji w PKB wzrasta w minionym pi璚ioleciu z ok. 16 do ok. 25 procent PKB, wska幡ik b喚dnej alokacji wynosi豚y w takim razie ok. 2% PKB. Po kilku latach skumulowany efekt wyniesie ok. 10% PKB. Negatywne skutki ujawniaj si po osi庵ni璚iu jakiej krytycznej wielko軼i i to w豉郾ie nast徙i這 na prze這mie lat 98 i 99. W takim razie spadek aktywno軼i gospodarczej na prze這mie lat 98/99 nale瘸這by traktowa jako swego rodzaju korekt, maj帷 charakter przej軼iowy i naturalny. Efekt ten zosta dodatkowo wzmocniony za豉maniem handlu z Rosj, Bia這rusi i Ukrain.

PROGNOZA NA ROK 1999

Niekorzystne tendencje

Od roku 1991 niezwyk造 i bezprecedensowy zakres swob鏚 gospodarczych w Polsce jest systematycznie i konsekwentnie ograniczany. Wyra瘸 si to w dwojaki spos鏏: przez ograniczanie dost瘼u do rynku (koncesje, zezwolenia itp.) oraz przez nak豉danie na podmioty gospodarcze coraz wi瘯szych obowi您k闚 biurokratycznych i fiskalnych (np. reforma ubezpiecze czy obowi您ek instalowania kas fiskalnych) wykluczaj帷ych z rynku (lub spychaj帷ych do szarej strefy) podmioty najs豉bsze.

Kr鏒kookresowy optymizm

Zmiany na gorsze maj wci捫 jednak charakter ilo軼iowy i nie zdo豉造 si przeistoczy w zmian jako軼iow. Polska nadal cieszy si wi瘯szymi ni gdziekolwiek indziej w Europie swobodami gospodarczymi i mo瞠 przeto wykorzystywa - przynajmniej w bliskiej przysz這軼i - 闚 wewn皻rzny potencja aktywno軼i i witalno軼i, kt鏎y by - jak si powiedzia這 - 廝鏚貫m dotychczasowych sukces闚. Nale篡 wi璚 s康zi, 瞠 kr鏒kim okresie dostosowawczym ju od drugiego p馧rocza nast徙i odbudowa tempa wzrostu na poziomie przekraczaj帷ym 5 procent rocznie.

Inwestycje zagraniczne

Nie spodziewam si istotniejszych zmian w wielko軼i bezpo鈔ednich inwestycji zagranicznych, cho trzeba bra pod uwag ich podatno嗆 na zmiany koniunktury zewn皻rznej. Fakt, 瞠 Polska wyr騜ni豉 si w minionym roku pozytywnie na tle innych kraj闚 rozwijaj帷ych si, dzia豉 b璠zie na nasz korzy嗆. Trudno natomiast przewidzie wahania wielko軼i inwestycji o charakterze spekulacyjnym i zwi您ane z tym zjawisko kszta速owania si kursu walutowego i salda obrot闚 bie膨cych. Mo積a jednak wskaza przes豉nki, dla kt鏎ych pod tym wzgl璠em Polska traci atrakcyjno嗆 - s to zmniejszaj帷y si dysparytet st鏕 procentowych i zwi瘯szaj帷e si ryzyko kursowe (skutek wi瘯szej elastyczno軼i mechanizmu kursowego).

Ujemne saldo obrot闚 bie膨cych

Ujemne saldo obrot闚 wymieniane jest cz瘰to jako jedno z zagro瞠 dla stabilizacji gospodarczej w roku 1999. Nie podzielam tej opinii. W istocie ujemne saldo jest nieuniknion konsekwencj nap造wu do Polski zagranicznych inwestycji i samo przez si nie jest niczym z造m. Powody do niepokoju mog造by by wtedy, gdy ujemne saldo by這by wynikiem konsumowania rezerw lub zwi瘯szania d逝gu zagranicznego - w Polsce jednak rezerwy rosn, a d逝g si nie zwi瘯sza. Ocen zjawiska nale篡 przeprowadza nie pod k徠em wielko軼i deficytu (wzgl璠nej czy bezwzgl璠nej), ale 廝鏚e jego finansowania. W naszym przypadku zagraniczne inwestycje finansowa造 z jednej strony deficyt obrot闚, z drugiej przyrost rezerw dewizowych. W takim razie ujemne saldo jest obrazem inwestycyjnej atrakcyjno軼i Polski, a nie jak si je cz瘰to przedstawia - jak捷 form patologii. Ujemne saldo obrot闚 oznacza, 瞠 powi瘯szaj si zasoby Polski i potencja jej gospodarki. Ca趾owicie chybione jest doszukiwanie si przyczyn deficytu w za豉maniu si eksportu na rynki wschodnie - gdyby nie by這 alternatywnych 廝鏚e finansowania efektem spadku eksportu musia豚y by odpowiedni spadek importu, a nie deficyt.

ZALECENIA

Polityka monetarna

Polityka monetarna powinna kierowa si postulatem jak najszybszego osi庵ni璚ia poziomu inflacji w wysoko軼i 2-3 procent w skali rocznej. Dopiero bowiem ten poziom pozwoli na szerokie i efektywne zaistnienie d逝goterminowego kredytu mieszkaniowego. Osoby lekcewa膨ce inflacj, uwa瘸j帷e j za "mniejsze z這", zdaj si nie dostrzega faktu, i to w豉郾ie o­na jest najwa積iejsz przyczyn zapa軼i mieszkaniowej w ostatniej dekadzie.

Polityka fiskalna

W polityce fiskalnej nale篡 utrzymywa dotychczasow determinacj w ograniczaniu deficytu finans闚 publicznych - traktuj帷 to jako warunek redukcji d逝gu publicznego, kt鏎ego koszty obs逝gi s ogromnym obci捫eniem finans闚 publicznych, i ograniczania inflacji.

Polityka kursowa

W zakresie polityki kursowej nale瘸這by si wystrzega interwencji na rzecz obrony z這tego. Interwencje takie na og馧 nie przynosz rezultatu, a kosztuj kraje je podejmuj帷e znaczny ubytek rezerw. W istocie interwencja jest dolewaniem oliwy do ognia - pot璕uje niepo膨dane zjawiska. Interwencja w obronie z這tego to przecie sprzeda pa雟twowych dolar闚 taniej ni ich warto嗆 rynkowa, a tym samym zach皻a do ich kupowania. Zjawisko ucieczki od z這t闚ki jest wi璚 sztucznie podsycane. Pozostawienie spraw rynkowi w kr鏒kim czasie doprowadzi do kursu r闚nowagi, przy kt鏎ym spekulacyjny zakup dewiz b璠zie po prostu nieop豉calny.

Polityka gospodarcza

W polityce gospodarczej rozumianej szerzej i w d逝窺zej perspektywie trzeba bra pod uwag konsekwencje pogarszaj帷ych si warunk闚 prowadzenia dzia豉lno軼i gospodarczej przez firmy najdrobniejsze oraz zjawisko wy簑 demograficznego rocznik闚 m這dzie篡 osi庵aj帷ych wiek produkcyjny i wynikaj帷 st康 konieczno嗆 stworzenia dodatkowych miejsc pracy. Post瘼uj帷a erozja swob鏚 gospodarczych musi na d逝窺z met doprowadzi do dostrzegalnego spadku aktywno軼i gospodarczej. Zmiana tej sytuacji wymaga豉by przyj璚ia punktu widzenia najdrobniejszych firm, tej niedostrzegalnej na codzie soli gospodarki, nie posiadaj帷ej na dobitek reprezentacji politycznej. Firmy te padaj wi璚 ofiar zorganizowanych grup interes闚 z jednej strony oraz samorz康owo-rz康owej biurokracji z drugiej (jest to tym 豉twiejsze, 瞠 ofiara jest w istocie bezbronna 1).

Koszty pracy

Z problemem demograficznym Polsce przychodzi si zmierzy w sytuacji, w kt鏎ej praca opodatkowana jest na niezwykle wysokim poziomie. Praca jest tym samym w absurdalny spos鏏 dyskryminowana wzgl璠em innych czynnik闚 produkcji. W obu wypadkach nie mamy do czynienia z presj czasu na dokonanie zmian. Nale篡 wi璚 spokojnie dokona przegl康u ustawodawstwa gospodarczego oraz analizy systemu dochod闚 publicznych po to, 瞠by przygotowa koncepcj naprawd g喚bokich zmian, kt鏎ych zaniechanie mog這by sta si przyczyn - w perspektywie kilku lat - powa積ych trudno軼i spo貫cznych i gospodarczych.

Polityka infrastrukturalna

W zakresie polityki infrastrukturalnej nale篡 wreszcie przeprowadzi demonopolizacje us逝g telekomunikacyjnych, kolejowych i lotniczych, bowiem utrzymywanie tych monopoli op騧nia rozw鎩 gospodarki. Zmiany wymaga program budowy sieci dr鏬 krajowych. Monumentalny program budowy 2500 km autostrad pora zast徙i budowanymi ze 鈔odk闚 publicznych znacznie ta雟zymi drogami szybkiego ruchu.


1. Sankcje za niewp豉cenie sk豉dek ubezpieczeniowych w terminie: kara grzywny do 5 tysi璚y z這tych (art. 98); dodatkowa op豉ta w wysoko軼i 100 procent nieop豉conych sk豉dek (art. 24); ponadto koszty post瘼owania egzekucyjnego, dodatkowe op豉ty, op豉ty prolongacyjne i odsetki za zw這k obliczane na zasadach okre郵onych w ordynacji podatkowej. Kr鏒kotrwa豉 utrata p造nno軼i finansowej to rzecz codzienna w dzia豉lno軼i gospodarczej - kary za jej skutki doprawdy niecodzienne. Godz o­ne w istocie w gospodarczy drobiazg, bo nie w prezes闚 sp馧ek w璕lowych. Wygl康a na to, 瞠 dla zatrudnienia pracownika trzeba mie dzisiaj sk這nno軼i samob鎩cze.

.: Powr鏒 do dzia逝 NR 78, 3 CZERWCA 1999 R. :: Powr鏒 do spisu tekst闚 :.

4 Festiwal Muzyki Polskiej, Moskwa

 

Last Night of the Proms

 

Logowanie

 




 


Problemy z logowaniem?

Jeszcze nie masz konta?
·Zarejestruj si!


Copyright by Krakowskie Towarzystwo Przemys這we
Al. S這wackiego 64, 30-004 Krak闚
Adres do korespondencji:
ul. Basztowa 3/2, 31-134 Krak闚
tel./fax: +48 12 633 55 35, kom.: +48 508 098 800, e-mail: katepe@ktp.org.pl
PKO BP S.A. I ODDZIA KRAK紟 nr 12 1020 2892 0000 5502 0117 1560

Powered by the AutoTheme HTML Theme System
Page created in 0,030211 Seconds