Krakowskie Towarzystwo Przemys這we

KTP mecenasem kultury

 

Online

 
Obecnie jest 6 i 0 online.

Mo瞠sz zalogowa si lub zarejestrowa nowe konto.

M康ry inwestor, Benjamin Graham
.: Data publikacji 17-Cze-2007 :: Ods這n: 1576 :: Recenzja :: Drukuj aktualn stron :: Drukuj wszystko:.

Inwestycja a spekulacja

(...) Co mamy na my郵i, m闚i帷 o "inwestorze"? W ca貫j tej ksi捫ce s這wo to b璠zie u篡wane jako przeciwstawienie "spekulanta". Ju w roku 1934, w naszym podr璚zniku Security Analysis, podj瘭i鄉y nast瘼uj帷 pr鏏 precyzyjnego okre郵enia r騜nicy mi璠zy inwestorem a spekulantem: "Operacja inwestycyjna to taka, kt鏎a dzi瘯i starannej analizie obiecuje bezpiecze雟two zaanga穎wanej kwoty oraz zadowalaj帷 rentowno嗆. Operacje nie odpowiadaj帷e tym wymaganiom s operacjami spekulacyjnymi".

Cho w ci庵u kolejnych 38 lat wytrwale trzymali鄉y si tej definicji, warto odnotowa radykalne zmiany, jakie w tym czasie nast徙i造 w sposobie u篡cia terminu "inwestor". Po wielkim krachu na rynku w latach 1929-1932 wszystkie akcje by造 powszechnie uznawane za instrumenty z natury spekulacyjne (wybitny autorytet stwierdza kategorycznie, 瞠 w celach inwestycyjnych mo積a kupowa tylko obligacje). Tak wi璚 musieli鄉y broni naszej definicji przed zarzutem, 瞠 zbyt szeroko ujmuje poj璚ie inwestycji.

Obecnie niepokoi nas co dok豉dnie przeciwnego. Musimy uchroni naszych czytelnik闚 przed przyj璚iem potocznego 瘸rgonu, w kt鏎ym termin "inwestor" stosuje si do wszystkich, kt鏎zy anga簑j si w gie責. W poprzednim wydaniu ksi捫ki cytowali鄉y nast瘼uj帷y tytu artyku逝, kt鏎y w czerwcu 1962 roku pojawi si na pierwszej stronie naszego czo這wego dziennika finansowego:

"Mali inwestorzy nastawiaj si na bess, przyjmuj kr鏒kie pozycje w drobnych pakietach"

W pa寮zierniku 1970 roku w artykule redakcyjnym w tym samym dzienniku krytykowano tak nazywanych tam "lekkomy郵nych inwestor闚", kt鏎zy tym razem przerzucili si na zakupy.

Cytaty te dobrze ilustruj zamieszanie, kt鏎e od wielu lat towarzyszy u篡ciu s堯w: inwestycja i spekulacja. Przemy郵my zasugerowan wy瞠j definicj inwestycji i zastan闚my si, czy mo積a nazwa inwestorem niedo鈍iadczon osob, kt鏎a nawet nie posiada tego, co sprzedaje, i ma jakie emocjonalne g堯wnie prze鈍iadczenie, 瞠 b璠zie w stanie odkupi to po znacznie ni窺zej cenie. (Warto wskaza, 瞠 kiedy ukaza si artyku z roku 1962, rynek ju mia za sob powa積y spadek i w豉郾ie gotowa si do jeszcze wi瘯szego wzrostu. By to chyba najgorszy czas na przyjmowanie kr鏒kiej pozycji). W og鏊niejszym za sensie sformu這wanie z drugiego artyku逝 - "lekkomy郵ni inwestorzy" - mo積a uzna za 鄉iechu wart wewn皻rzn sprzeczno嗆, co w rodzaju "rozrzutnych n璠zarzy", gdyby to b喚dne u篡cie j瞛yka nie by這 tak szkodliwe.

Gazeta zastosowa豉 w tych przypadkach s這wo "inwestor", poniewa w potocznym j瞛yku Wall Street ka盥y, kto kupuje czy sprzedaje papiery, staje si inwestorem - bez wzgl璠u na to, co kupuje, w jakim celu, po jakiej cenie, za got闚k czy na kredyt. Por闚najmy to z postaw szerokiej publiczno軼i w roku 1948, kiedy to ponad 90 procent ankietowanych deklarowa這 si jako przeciwnicy zakupu akcji. Oko這 po這wa z nich podawa豉 uzasadnienie: "brak bezpiecze雟twa, hazard", podobnie po這wa wyja郾ia豉: "nie znam si". Jak na ironi (cho nie ma w tym nic dziwnego) zakupy akcji wszelkiego rodzaju by造 prawie powszechnie uznawane za wysoce spekulacyjne lub ryzykowne w czasie, kiedy mo積a ich by這 dokona po najbardziej atrakcyjnych cenach, a akcje mia造 wkr鏒ce rozpocz望 sw鎩 najwi瘯szy w historii wzrost; i przeciwnie - sam fakt, 瞠 ceny wzros造 do poziom闚 bezsprzecznie niebezpiecznych z punktu widzenia minionych do鈍iadcze, przekszta販i te zakupy w "inwestycje", za z wszystkich, kt鏎zy kupuj akcje, zrobi "inwestor闚".

Rozr騜nienie pomi璠zy inwestycj a spekulacj w dziedzinie akcji zawsze by這 u篡teczne, a jego zanik jest niepokoj帷y. Cz瘰to m闚ili鄉y, 瞠 Wall Street jako instytucja powinna przywr鏂i to rozr騜nienie i podkre郵a je we wszystkich kontaktach z publiczno軼i. W przeciwnym wypadku gie責y mog by kt鏎ego dnia obci捫one win za ci篹kie spekulacyjne straty poniesione przez ludzi, kt鏎zy nie zostali we w豉軼iwy spos鏏 ostrze瞠ni przed ich mo磧iwo軼i. I zn闚 jak na ironi wiele niedawnych k這pot闚 niekt鏎ych firm zwi您anych z gie責 mia這 廝鏚這 w tym, 瞠 w陰cza造 o­ne do w豉snych funduszy kapita這wych akcje spekulacyjne. Ufamy, 瞠 czytelnik tej ksi捫ki zdob璠zie dostatecznie jasne wyobra瞠nie o ryzyku nieod陰cznym od zaanga穎wania w akcje; ryzyka tego nie da si oddzieli od stwarzanych przez to zaanga穎wanie szans na zysk i na r闚ni z nimi musi by uwzgl璠niane w rachunkach inwestora.

To, co w豉郾ie powiedzieli鄉y, wskazuje, 瞠 nie b璠zie ju mo磧iwa naiwna polityka inwestycyjna oparta na reprezentatywnych akcjach - to znaczy taka, 瞠 zawsze mo積a zaczeka, by kupi je po cenie nie poci庵aj帷ej za sob 瘸dnego ryzyka rynkowej czy "notowaniowej" straty tak du瞠j, by mia豉 by niepokoj帷a. W wi瘯szo軼i okres闚 inwestor musi by 鈍iadom czynnika spekulacyjnego obecnego w portfelu jego akcji. Zadanie jego polega tym, by utrzyma ten element w w御kich granicach oraz nastawia si finansowo i psychologicznie na mo磧iwo嗆 wyst徙ienia kr鏒szych lub d逝窺zych niepomy郵nych okres闚.

Musimy tu doda jeszcze dwa akapity na temat spekulacji akcjami sensu stricto, kt鏎 nale篡 odr騜nia od wskazanego przed chwil spekulatywnego sk豉dnika inwestycji w wi瘯szo嗆 reprezentatywnych akcji. Jawna spekulacja nie jest ani nielegalna, ani niemoralna, ani (na og馧) tucz帷a dla portfela. Co wi璚ej, pewien poziom spekulacji jest konieczny i nieunikniony, poniewa w wielu sytuacjach zakupu akcji trzeba si liczy z powa積ymi mo磧iwo軼iami zar闚no zysk闚, jak i strat, i ryzyko to trzeba przyj望. Podobnie jak m康re inwestowanie, istnieje te m康ra spekulacja. Na wiele jednak sposob闚 mo瞠 by o­na niem康ra. Do najwa積iejszych z nich nale膨:

  1. spekulowanie z my郵, 瞠 si inwestuje;
  2. spekulowanie na serio (a nie dla rozrywki), gdy brakuje ku temu odpowiedniej wiedzy i umiej皻no軼i;
  3. wystawianie w spekulacji na ryzyko wi瘯szych pieni璠zy, ni mo積a bezkarnie straci.

W naszym konserwatywnym uj璚iu ka盥y nieprofesjonalista, kt鏎y dzia豉 na kredyt, powinien zda sobie spraw, 瞠 tym samym spekuluje, natomiast obowi您kiem jego maklera jest u鈍iadamianie mu tego. Ka盥y za, kto kupuje tak zwane "gor帷e" akcje lub dokonuje zakup闚 pod jakimkolwiek wzgl璠em analogicznych, albo spekuluje, albo uprawia hazard. Spekulacja zawsze jest fascynuj帷a i kiedy prowadzi si w grze, mo積a mie z niej mn鏀two zabawy. Je郵i chcemy popr鏏owa szcz窷cia, od堯禦y cz窷 kapita逝 - im b璠zie mniejsza, tym lepiej - tworz帷 odr瑿ny fundusz przeznaczony na ten w豉郾ie cel. Nigdy nie powi瘯szajmy tego konta tylko dlatego, 瞠 rynek poszed w g鏎 i zyski nap造waj rw帷ym strumieniem (jest to odpowiedni moment, by zastanowi si nad wycofaniem pieni璠zy z funduszu spekulacyjnego). Nigdy nie mieszajmy operacji spekulacyjnych i inwestycyjnych na tym samym rachunku ani te pod 瘸dnym wzgl璠em nie 陰czmy ich ze sob w my郵i. (...)

Uwaga w sprawie poj璚ia "ryzyka"

Stereotypowo m闚i si, 瞠 dobre obligacje s mniej ryzykowne ni dobre akcje uprzywilejowane, te za z kolei s mniej ryzykowne od dobrych akcji zwyk造ch. Wynika st康 popularne uprzedzenie do akcji zwyk造ch, 瞠 jakoby nie s "bezpieczne", co wysz這 na jaw w badaniu opinii publicznej przeprowadzonym przez Federal Reserve Board w roku 1948. Chcieliby鄉y wskaza, 瞠 s堯w "ryzyko" i "bezpiecze雟two" u篡wa si w odniesieniu do papier闚 warto軼iowych w dw鏂h r騜nych znaczeniach, z czego wynika pewien nie豉d umys這wy.

Obligacja okazuje si jednoznacznie niebezpieczna, gdy emitent przestaje p豉ci odsetki lub odmawia wykupienia jej w terminie. Podobnie je郵i akcje uprzywilejowane czy nawet akcje zwyk貫 kupuje si w oczekiwaniu, 瞠 dana stopa dywidendy nadal b璠zie utrzymywana, obni瞠nie dywidendy czy pomini璚ie wyp豉ty oznacza, 瞠 papiery okazuj si niebezpieczne. Ponadto za inwestycja jest ryzykowna, je郵i istnieje niema貫 prawdopodobie雟two, 瞠 inwestor b璠zie zmuszony sprzedawa papiery w okresie, gdy ich cena jest znacznie ni窺za od koszt闚 nabycia.

Poj璚ie ryzyka jest jednak cz瘰to rozszerzane w taki spos鏏, 瞠 obejmuje mo磧iwy spadek ceny papieru, nawet spadek o charakterze cyklicznym czy przej軼iowym i nawet wtedy, gdy jest ma這 prawdopodobne, by posiadacz by zmuszony sprzedawa w takim akurat niekorzystnym okresie. Mo磧iwo嗆 taka istnieje w przypadku wszystkich papier闚 z wyj徠kiem ameryka雟kich obligacji oszcz璠no軼iowych; w wi瘯szym stopniu dotyczy wszystkich akcji razem wzi皻ych ni kategorii pierwszorz璠nych emisji. Uwa瘸my jednak, 瞠 to, o co tu naprawd chodzi, nie jest prawdziwym ryzykiem, tzn. ryzykiem w przydatnym praktycznie sensie tego s這wa. Kto, kto dysponuje hipotek na nieruchomo軼i, mo瞠 ponie嗆 znacz帷 strat, je郵i b璠zie zmuszony sprzeda j w niekorzystnym okresie. Elementu tego nie uwzgl璠nia si przy ocenie bezpiecze雟twa czy ryzyka zwyk造ch hipotek na nieruchomo軼iach, gdy jedynym branym tu pod uwag kryterium jest pewno嗆 punktualnych sp豉t hipoteki. W ten sam spos鏏 ryzyko zwi您ane ze zwyk陰 komercyjn dzia豉lno軼i gospodarcz mierzy si szans, 瞠 przyniesie o­no strat, nie za tym, co si stanie, gdy w豉軼iciel b璠zie zmuszony sprzeda firm.

W rozdziale 8 uzasadnimy nasze prze鈍iadczenie, 瞠 dzia豉j帷y w dobrej wierze inwestor nie traci pieni璠zy dlatego tylko, 瞠 spada warto嗆 rynkowa jego pakietu; st康 te fakt, 瞠 spadek mo瞠 wyst徙i, nie oznacza, 瞠 inwestor podejmuje realne ryzyko straty. Je郵i jaka grupa starannie dobranych akcji przez pewn liczb lat przynosi zadowalaj帷y og鏊ny zysk, inwestycja w t grup okazuje si "bezpieczna". W okresie tym jej warto嗆 rynkowa z konieczno軼i podlega fluktuacjom i najpewniej przez moment b璠zie ni窺za od koszt闚 zakupu. Skoro ten fakt ma czyni inwestycj "ryzykown", nale瘸這by j nazwa jednocze郾ie ryzykown i bezpieczn. Zamieszania tego mo瞠my unikn望, je郵i ograniczymy poj璚ie ryzyka wy陰cznie do utraty warto軼i w wyniku b康 to faktycznej sprzeda篡, b康 te powa積ego pogorszenia si pozycji sp馧ki - lub te, co zdarza si chyba najcz窷ciej, do straty wynik貫j z zakupu akcji za cen nadmiern w stosunku do wewn皻rznej warto軼i papieru. (W modnych obecnie matematycznych metodach podejmowania decyzji inwestycyjnych standardow praktyk sta這 si definiowanie "ryzyka" w kategoriach przeci皻nych odchyle cen czy ich "zmienno軼i". Takie u篡cie s這wa "ryzyko" jest naszym zdaniem dla zdrowych decyzji inwestycyjnych raczej szkodliwe ni przydatne - poniewa k豉dzie zbytni nacisk na fluktuacje rynku).

Wiele akcji zwyk造ch faktycznie niesie ze sob ryzyko takiego spadku warto軼i. Twierdzimy jednak, 瞠 poprawnie realizowane inwestowanie w ca陰 grup akcji nie wi捫e si z istotnym ryzykiem tego rodzaju, tote nie nale篡 okre郵a go mianem "ryzykownego" z uwagi na sam tylko element fluktuacji cen. Ryzyko takie wyst瘼uje natomiast wtedy, gdy zachodzi niebezpiecze雟two, 瞠 cena oka瞠 si zdecydowanie zbyt wysoka wedle standard闚 warto軼i wewn皻rznej - nawet je郵i po ewentualnym powa積ym spadku akcje po wielu latach powr鏂 do pocz徠kowej warto軼i.

Fragmenty ksi捫ki Benjamina Grahama "M康ry inwestor".
Polskie wydanie tego 鈍iatowego bestsellera, klasycznego dzie豉 traktuj帷ego o sztuce inwestowania w papiery warto軼iowe, jest przygotowywane przez Wydawnictwo Profesjonalnej Szko造 Biznesu.

.: Powr鏒 do dzia逝 NR 74, 28 STYCZNIA 1999 R. :: Powr鏒 do spisu tekst闚 :.

4 Festiwal Muzyki Polskiej, Moskwa

 

Last Night of the Proms

 

Logowanie

 




 


Problemy z logowaniem?

Jeszcze nie masz konta?
·Zarejestruj si!


Copyright by Krakowskie Towarzystwo Przemys這we
Al. S這wackiego 64, 30-004 Krak闚
Adres do korespondencji:
ul. Basztowa 3/2, 31-134 Krak闚
tel./fax: +48 12 633 55 35, kom.: +48 508 098 800, e-mail: katepe@ktp.org.pl
PKO BP S.A. I ODDZIA KRAK紟 nr 12 1020 2892 0000 5502 0117 1560

Powered by the AutoTheme HTML Theme System
Page created in 0,031907 Seconds