Krakowskie Towarzystwo Przemys這we

KTP mecenasem kultury

 

Online

 
Obecnie jest 1 i 0 online.

Mo瞠sz zalogowa si lub zarejestrowa nowe konto.

No to cykl!, Wojciech Bia貫k
.: Data publikacji 17-Cze-2007 :: Ods這n: 1714 :: Recenzja :: Drukuj aktualn stron :: Drukuj wszystko:.

W wywiadzie udzielonym na pocz徠ku grudnia prezes NBP stwierdzi豉, 瞠 "znajdujemy si w takim punkcie cyklu gospodarczego, 瞠 obci璚ie st鏕 procentowych jest uzasadnione". W naturalny spos鏏 wi瘯szo嗆 uczestnik闚 krajowego rynku finansowego zinterpretowa這 to stwierdzenie jako zapowied kolejnej redukcji wysoko軼i podstawowych st鏕 procentowych, do kt鏎ej rzeczywi軼ie dosz這 ju kilka dni p騧niej na spotkaniu RPP z 9 grudnia. Tymczasem wypowied ta jest interesuj帷a r闚nie z innego powodu. Prezes NBP u篡豉 w nim bowiem okre郵enia "cykl gospodarczy", kt鏎e niezbyt cz瘰to do tej pory u篡wane by這 przez przedstawicieli krajowych w豉dz monetarnych. Trudno si temu zreszt dziwi. Po pierwsze, podstawow racj dla posiadanego przez wsp馧czesne banki centralne prawnego monopolu kontroli emisji pieni康za, jest w豉郾ie eliminacja naturalnych waha koniunktury. Pojawianie si silnych zmian poziomu aktywno軼i gospodarczej objawiaj帷ych si przeplataj帷ymi si okresami o篡wienia i recesji, spadku i wzrostu bezrobocia, p豉c, og鏊nego poziomu cen, kursu krajowej waluty itd. mog這by 鈍iadczy o braku umiej皻no軼i banku centralnego skutecznego korzystania z posiadanego monopolu i prowadzi do wniosku o jego zb璠no軼i czy te szkodliwo軼i. Po drugie, historia gospodarki (cz窷ciowo) rynkowej w naszym kraju liczy sobie dopiero 9 lat i jest to okres zbyt kr鏒ki na to, by mo磧iwe by這 empiryczne wyznaczenie parametr闚 typowego cyklu koniunkturalnego. Fakt skorzystania przez prezes NBP z poj璚ia "cyklu gospodarczego" dla uzasadnienia planowanych zmian w polityce pieni篹nej zmusza uczestnika krajowego rynku finansowego do pr鏏y zastanowienia si nad przysz造m przebiegiem tego hipotetycznego cyklu koniunktury. Wszelkie rozwa瘸nia na ten temat proponuj umie軼i w kontek軼ie krajowego rynku akcji stanowi帷ego idealne narz璠zie zar闚no obserwacji jak i 鈍iadomej gry na cyklu koniunkturalnym.

Ambitne zamierzenie wyznaczenia parametr闚 przebiegu podstawowego rytmu rozwoju polskiej gospodarki nabiera cech realno軼i po przyj璚iu dwu mniej lub bardziej kontrowersyjnych za這瞠. Zgodnie z pierwszym z nich, krajowa gospodarka jest na tyle "ma豉", 瞠 przy wzgl璠nej jej otwarto軼i poziom panuj帷ej w niej koniunktury zdeterminowany jest du篡m stopniu - i b璠zie w coraz wi瘯szym - rozwojem sytuacji w 鈍iatowej gospodarce. Po do鈍iadczeniach minionych 2 lat tez t mo積a dosy 豉two zaakceptowa. Sekwencja wydarze - zaostrzenie polityki pieni篹nej w USA pocz患szy od lutego 1997r., kryzysy finansowe w stosuj帷ych polityk sta貫go wzgl璠em dolara kursu walutowego krajach Azji Wschodniej w drugim p馧roczu 1997, b璠帷y efektem recesji w tamtym regionie spadek cen podstawowych surowc闚, cz窷ciowe bankructwo uzale積ionej od ich eksportu Rosji latem 1998, dewaluacje walut i drastyczny spadek popytu w krajach WNP, obserwowane od wrze郾ia za豉manie polskiego eksportu na Wsch鏚, pa寮ziernikowy spadek dynamiki krajowej produkcji przemys這wej (-1,2 proc.) do najni窺zego poziomu od 1992 roku i obni瞠nie si obliczanego przez GUS wska幡ika klimatu koniunkturalnego do najni窺zego poziomu od 5 lat - to, jak mo積a s康zi, typowy r闚nie dla przysz這軼i schemat oddzia造wania zewn皻rznych wydarze na sytuacj w naszej gospodarce. Rynek akcji dyskontowa taki scenariusz ju od I kw. 1997 roku, kiedy to po okresie 2 lat hossy osi庵ni皻y zosta nie pobity przez nast瘼nych kilkana軼ie miesi璚y poziom 18300. Od szczytu koniunktury z 97 roku do pa寮ziernika 98 mierzony indeksem cenowym poziom kurs闚 akcji na GPW obni篡 si a o 62 proc.

Zgodnie z drugim nieco bardziej kontrowersyjnym za這瞠niem przebieg globalnego cyklu koniunkturalnego w okresie kilku nast瘼nych lata powieli wzorzec znany z przesz這軼i. Nawet pobie積a analiza rozwoju sytuacji gospodarczej 鈍iata w okresie ostatnich kilkudziesi璚iu lat ka瞠 uzna 8-letni cykl koniunktury za schemat podstawowy. Wyznacza o­n rytm kolejnych recesji w najwi瘯szej na 鈍iecie gospodarce USA, a tym samym oczywi軼ie ma zwi您ek z os豉bieniem poziomu aktywno軼i gospodarczej w du瞠j cz窷ci 鈍iata. Ostatnie recesj mia造 miejsce w USA a latach 1974-75, 1980-82 i 1990-91. We wcze郾iejszym okresie prawid這wo嗆 ta nie jest tak oczywista, jednak瞠 ju od lat 50-tych aktywny jest z zadziwiaj帷 precyzj na rynku akcji w Stanach Zjednoczonych 4-letni cykl, kt鏎y otrzyma miano "prezydenckiego" (poprzednie minimum XI'94). Nast瘼uj帷e co 4 lata okresy s豉bszej koniunktury gie責owej zwi您ane s z regularnym nast瘼owaniem dwu niekorzystnych dla rynku akcji faz wi瘯szego, 8-letniego cyklu gospodarczego: powoduj帷ego wzrost st鏕 procentowych, przegrzania gospodarki oraz recesji przek豉daj帷ej si na za豉manie zysk闚.

Na przyk豉dzie sekwencji wydarze na Wall Street z lat 1990-1998 mo積a prze郵edzi typowy przebieg takiego cyklu. Historia zaczyna si z chwil, gdy pod wp造wem wysokich realnych st鏕 procentowych (powy瞠j 4 proc. w 1989 roku) aktywno嗆 gospodarcza zamiera, przekszta販aj帷 si w recesj (III kw. 90 - I kw.91, zwi您ek z nasz "transformacyjn" recesj z tego okresu zupe軟ie nie przypadkowy). W jej szczycie uwolniona przez realn gospodark p造nno嗆 systemu bankowego znajduje uj軼ie na przecenionym (DJIA -21 proc. od 17 VII do 11 X) rynku kapita這wym produkuj帷 pierwsz fal hossy trwaj帷 do wiosny 1991 (wtedy debiutuje GPW). Rezerwa Federalna reaguje na recesj kolejnymi obni磬ami st鏕 procentowych, kt鏎ych nominalna wysoko嗆 spada z prawie 10 proc. przed recesj do zaledwie 3 proc. (realnie poni瞠j zera) w 1992 roku. Tak zdecydowany spadek ceny pieni康za pobudza wreszcie popyt (a na wszystkich emerging markets rozpoczyna si w drugiej po這wie 1992 roku szalona hossa). Minimalne 3 proc. stopy utrzymywane s a do pocz徠ku 1994 roku, kiedy to realna staje si perspektywa "przegrzania koniunktury" na kt鏎 FED reaguje wielokrotnie do pocz徠ku 1994 roku podnosz帷 stopy (do 6 proc., bessa na rynkach akcji). W spos鏏 analogiczny do obserwowanego ostatnio "wych這dzeniu" ulega koniunktura w "najs豉bszych cz窷ciach gospodarki USA", czyli w Ameryce 狒ci雟kiej (kryzys meksyka雟ki z ko鎍a 1994 roku i pomoc MFW) i Rosji (poprzednia dewaluacja rubla z X'94). D捫帷 do "mi瘯kiego l康owania" FED w latach 1995-96 nieco 豉godzi polityk pieni篹n (stopy spadaj z 6 proc. do 5,25 proc., na rynki akcji powraca hossa tym razem najsilniejsza na g堯wnych rynkach i bardzo s豉ba na peryferiach). Kolejna pr鏏a dezinflacji poprzedza ostatni seri kryzys闚 finansowych na 鈍iecie prowadz帷 do szybkiej bessy na Wall Street (-19 proc. pomi璠zy 20 VII a 8 X, najwi瘯szy spadek cen od dok豉dnie 8 lat, r騜nica wynosi kilka dni!). Gro嬌a za豉mania w Brazylii i recesji w USA zmusza FED do z豉godzenia polityki pieni篹nej. Trzy kolejne obni磬i st鏕 w USA i podobne decyzje w wi瘯szo軼i innych kraj闚 wyznaczaj pocz徠ek nowego globalnego cyklu koniunkturalnego.

Powt鏎zenie si opisanego powy瞠j schematu pozwala oczekiwa pierwszej nap璠zanej p造nno軼i uwalnian przez zwalniaj帷 obroty gospodark fali nowej wieloletniej hossy ju w I p馧roczu nowego roku (nowe rekordy na gie責ach zachodnich, cel dla WIG-u 18000 osi庵ni皻e mniej wi璚ej w 8- rocznic otwarcia GPW). Niestety okres s豉biej koniunktury gospodarczej na 鈍iecie utrzyma豚y si a do po這wy 2000 roku, kiedy to z typowym kilkunastomiesi璚znym op騧nieniem realna gospodarka zareaguje na rozpocz皻 ostatnio stymulacj monetarn. Do tego czasu na rynku globalnym czeka豚y nas powr鏒 kontrowersji zwi您anych z wyp豉calno軼i Brazylii (ostatecznie dewaluacja reala i za豉manie dolara wzgl璠em euro, jesie 1999?, WIG spada do 13000), a w kraju zapewne mini-kryzys walutowy (wiosna 2000?, WIG ponownie 13000) sprowokowany os豉bni璚iem nap造wu inwestycji zagranicznych przy ci庵le utrzymuj帷ym si deficycie obrot闚 bie膨cych. Na rynkach akcji do po這wy 2000 roku pomimo nadal spadaj帷ych st鏕 trwa豉by bolesna pierwsza korekta hossy. Nadej軼iu fazy prawdziwego o篡wienia gospodarczego na 鈍iecie i w kraju (II po. 2000 - I po. 2002). Ci庵le jeszcze bardzo niskie stopy procentowe, oraz ponownie konkurencyjny po dewaluacji kurs walutowy stworz idealne warunki dla prawdziwej hossy na GPW. W trakcie analogicznej fazy cyklu z lat 92-94 ceny akcji na GPW wzros造 30-krotnie. Tym razem podobne osi庵ni璚ie jest wysoce w徠pliwe, ale i tak warto嗆 indeksu powinna prze豉ma historyczny rekord z lutego 1994 (20760) i w 2002 roku by liczona w dziesi徠kach tysi璚y. Od drugiej po這wy 2002 roku wraz z pierwszymi symptomami przegryzania koniunktury (wzrost st鏕) powinny zacz望 si k這poty, 豉godzone pocz徠kowo trwaj帷ymi spekulacjami wok馧 wej軼ia Polski do UE (2005?) i nadziejami na "mi瘯kie l康owanie" gospodarki. Lata 2005-06 to powr鏒 globalnego kryzysu (deflacja, recesja, bessa), kt鏎y tym razem z Azji przenosi si ju na g堯wne gospodarki 鈍iata.

Powy窺zy scenariusz ma jak ka盥a tego typu d逝goterminowa prognoza jedynie niewielkie szanse na pe軟 realizacj. Historia zawsze si powtarza, lecz niestety za ka盥ym razem inaczej. Jednak瞠 mo積a mie nadziej, 瞠 przedstawiony schemat rozwoju wydarze w obr瑿ie rozpoczynaj帷ego si w豉郾ie 8-letniego cyklu (reflacja, inflacja, dezinflacja, deflacja) stworzy u篡teczne ramy dla interpretacji nadchodz帷ych wydarze.

.: Powr鏒 do dzia逝 NR 73, 31 GRUDNIA 1998 R. :: Powr鏒 do spisu tekst闚 :.

4 Festiwal Muzyki Polskiej, Moskwa

 

Last Night of the Proms

 

Logowanie

 




 


Problemy z logowaniem?

Jeszcze nie masz konta?
·Zarejestruj si!


Copyright by Krakowskie Towarzystwo Przemys這we
Al. S這wackiego 64, 30-004 Krak闚
Adres do korespondencji:
ul. Basztowa 3/2, 31-134 Krak闚
tel./fax: +48 12 633 55 35, kom.: +48 508 098 800, e-mail: katepe@ktp.org.pl
PKO BP S.A. I ODDZIA KRAK紟 nr 12 1020 2892 0000 5502 0117 1560

Powered by the AutoTheme HTML Theme System
Page created in 0,050694 Seconds