Krakowskie Towarzystwo Przemys這we

KTP mecenasem kultury

 

Online

 
Obecnie jest 2 i 0 online.

Mo瞠sz zalogowa si lub zarejestrowa nowe konto.

Kryzys na peryferiach, Wojciech Bia貫k
.: Data publikacji 17-Cze-2007 :: Ods這n: 1907 :: Recenzja :: Drukuj aktualn stron :: Drukuj wszystko:.

Pod koniec maja uwag inwestor闚 na ca造m 鈍iecie zwr鏂i dramatyczny rozw鎩 wydarze na rosyjskim rynku finansowym. Na pierwszych stronach gazet pojawi造 si tytu逝 g這sz帷e "Krach w Rosji". Desperacki krok rosyjskiego banku centralnego w postaci podwy窺zenia st鏕 procentowych do poziomu 150 proc. potwierdzi tylko pojawienie si na 鈍iecie kolejnego ogniska "azjatyckiej grypy".

Odp造w kapita逝 z Rosji

rozpocz掖 si ju latem 1997 roku wraz z pocz徠kiem kryzysu w Azji Wschodniej. Brak szybkiej i adekwatnej reakcji rosyjskich w豉dz finansowych na zmienione warunki zewn皻rzne w postaci za豉mania si cen surowc闚 i wzrostu kosztu kredytu spowodowa, 瞠 Rosja zacz窸a by typowana w鈔鏚 inwestor闚 jako idealny kandydat na kolejn ofiar "azjatyckiej grypy". Dopiero w styczniu br. odp造w kapita逝 (rezerwy dewizowe spad造 w tym miesi帷 o ok. 2 mld dol.) zmusi rosyjski bank centralny do podwy窺zenia poziomu podstawowych st鏕 procentowych z 28 proc. do 42 proc. Pewna stabilizacja sytuacji na 鈍iatowych rynkach trwaj帷a do marca umo磧iwi豉 p騧niejsz redukcj st鏕 do 30 proc. Okaza si to poziom zdecydowanie zbyt niski by powstrzyma ucieczk zagranicznych lokat i pod koniec maja sytuacja sta豉 si na tyle rozpaczliwa, 瞠 bank centralny Rosji zdecydowa si na desperacki krok podwy窺zaj帷 podstawowe stopy procentowe do poziomu 150 proc. Krok ten w po陰czeniu z zapewnieniami w豉dz Stan闚 Zjednoczonych, 瞠 Rosja mo瞠 liczy na pomoc finansow doprowadzi do powstrzymania paniki. Druga fala o篡wienia mia豉 miejsce po przybyciu do Moskwy misji Mi璠zynarodowego Funduszu Walutowego, kt鏎a mia豉 negocjowa warunki udzielenia kolejnych kredyt闚. W obu przypadkach optymizm inwestor闚 okazywa si kr鏒kotrwa造. Najpierw obraduj帷y w Pary簑 przedstawiciele grupy 7 najbogatszych kraj闚 鈍iata G-7 (cz這nkostwa w tym gremium domaga豉 si ostatnio Rosja) ograniczyli si do s堯w poparcia odsuwaj帷 udzielenie nowych po篡czek w nieokre郵on przysz這嗆, a nast瘼nie MFW wstrzyma wyp豉t kolejnej transzy przyznanego wcze郾iej kredytu uzale積iaj帷 j od realizacji obiecanych przez Rosj reform systemu egzekucji podatk闚 i dalszego zaostrzenia polityki fiskalnej.

Nadal wi璚 pozostaje otwarte pytanie o prawdopodobie雟two za豉mania si w tym roku prowadzonej w Rosji polityki kursowej i w konsekwencji najprawdopodobniej kilkudziesi璚ioprocentowej dewaluacji rubla. Wszystko wskazuje na to, 瞠 jest o­no bardzo wysokie. Sk豉daj si na to dwie przyczyny. Po pierwsze w za這瞠niach bud瞠tu Federacji rosyjskiej na 1998 rok przyj皻o, 瞠 鈔ednioroczny poziom st鏕 procentowych wyniesie 18 proc. Mamy po這w roku, a wysoko嗆 st鏕 waha豉 si w tym czasie od 28 proc. do 150 proc., a ostatnio wynosi豉 60 proc. W bud瞠cie za這穎no, 瞠 na obs逝g krajowego d逝gu zostanie przeznaczone 4,4 proc. PKB szacowanego w br. roku na ok. 460 mld dol. (3 razy wi璚ej ni PKB Polski). Utrzymanie si do ko鎍a roku dzisiejszego poziomu st鏕 oznacza, 瞠 pozycja ta mo瞠 przekroczy 10 proc. PKB. Dodatkowo na obs逝g zad逝瞠nia zagranicznego mia這 zosta przeznaczone 3 proc. PKB (ok. 14 mld dol.). Pozycj bud瞠tu pogarsza r闚nie spodziewany spadek wp造w闚 od firm naftowych, kt鏎e zreszt domagaj si od rz康u pomocy w postaci redukcji podatk闚. Szansa na sfinansowanie deficytu, kt鏎y ma szanse w tym roku przekroczy 300 mld rubli czyli ok. 50 mld dol. wydaje si by w徠pliwa. Oczywi軼ie teoretycznie mo磧iwe jest podj璚ie decyzji o po鈍i璚eniu nadziei na wzrost gospodarczy i wprowadzenie odpowiednio drastycznych ci耩 wydatk闚 bud瞠towych. Trudno oczywi軼ie oceni czy znalaz豉by si polityczna wola, by takie rozwi您anie wprowadzi w 篡cie. Tym bardziej, 瞠 jak na razie rosyjskie w豉dze zabra造 si do reformy systemu poboru podatk闚 w dosy tradycyjny "tura雟ki" spos鏏 aresztuj帷 grup urz璠nik闚 tamtejszego G堯wnego Urz璠u Statystycznego. Drugim czynnikiem, kt鏎y powoduje, 瞠 unikni璚ie dewaluacji rubla by豚y wielkim sukcesem jest prognozowane w tym roku wyst徙ienie w obrotach bie膨cych bilansu p豉tniczego Rosji pierwszego deficytu (-0,5 proc. PKB po nadwy盧e 1 proc. PKB w 1998 roku). Sk豉da si na to z jednej strony dynamicznie rosn帷y w efekcie trwaj帷ej odbudowy krajowego popytu import (+9 proc. w 1997 roku), a z drugiej strony spowodowany niskimi cenami podstawowych surowc闚 (przede wszystkim ropy) spadek warto軼i eksportu (-2 proc. w 1997 roku). Nawet przy za這瞠niach dalszego dynamicznego wzrostu zagranicznych inwestycji bezpo鈔ednich (ok. 4 mld dol. w 1997 roku wobec 2,2 mld dol. w 96 roku) i zahamowania trwaj帷ego odp造wu kapita逝 portfelowego zapewnienie sobie przez Rosj r闚nowagi w bilansie p豉tniczym b璠zie niezwykle trudnym zadaniem.

Kto nast瘼ny?

Wypada pomy郵e o Ukrainie. W marcu Mi璠zynarodowy Fundusz Walutowy odm闚i wyp豉ty kolejnej transzy (50 mln dol.) kredytu, a Bank 安iatowy odroczy dwie kolejne po篡czki na sum 300 mln dol. Decyzje te by造 interpretowane jako sygna rozczarowania post瘼em reform i ostrze瞠nie pod adresem nowo wybranego parlamentu. Bezpo鈔ednie konsekwencje tych decyzji zosta造 z豉godzone wp造wem 900 mln pochodz帷ych z dwu emisji euroobligacji, kt鏎e sprzedawane by造 przy rekordowo wysokiej rentowno軼i wynosz帷ej 16 proc., kt鏎a jednoznacznie wskazuje ma skal obaw przed bankructwem Ukrainy i zawieszeniem obs逝gi zad逝瞠nia. Planowane wcze郾iej kolejne emisje obligacji na rynkach zagranicznych zosta造 odroczone do lipca lub sierpnia. Na pocz徠ku czerwca prezydent Kuczma o鈍iadczy, 瞠 zad逝瞠nie pa雟twa osi庵n窸o stan krytyczny i wyrazi obawy, 瞠 kryzys finansowy naruszy stabilno嗆 ukrai雟kiej waluty. Kij闚 oczekuje od MFW otwarcia nowej linii kredytowej w wysoko軼i 2,5 mld dol., co jednak uzale積ione zosta這 m. in. od sprowadzenia tegorocznego deficytu bud瞠towego do 2,5 proc. PKB. Ujemne saldo bud瞠tu rz康u Ukrainy od upadku ZSRR nigdy nie spad這 poni瞠j 5 proc. PKB, w ubieg造m roku wynios這 5,6 proc. PKB. Bez odblokowania pomocy MFW sfinansowanie tegorocznego deficytu obrot闚 bie膨cych (wyni鏀 1,3 mld dol. w 1997 roku) przy rezerwach dewizowych wynosz帷ych ok. 2,5 mld dol. wydaje si by ma這 prawdopodobne. Czy nowa Rada zaakceptuje wymagane przez MFW ci璚ia wydatk闚?

Posuwaj帷 si dalej na zach鏚

natrafiamy na S這wacj. W przypadku tego kraju zjawiskiem, kt鏎e ka瞠 zastanowi si nad stabilno軼i jego systemu finansowego i waluty jest dynamiczny przyrost zagranicznego zad逝瞠nia w prywatnym sektorze. Od po這wy 1996 roku do ko鎍a 1997 roku zagraniczny d逝g zaci庵ni皻y g堯wnie przez sektor bankowy przyr鏀 o sum r闚n jednej czwartej tamtejszego PKB. R闚nocze郾ie udzia "z造ch d逝g闚" w s這wackim sektorze bankowym si璕a 1/3 ca這軼i, co r闚na si 20 proc. PKB. R闚nocze郾ie deficyt obrot闚 bie膨cych S這wacji si璕n掖 w poprzednim roku 9 proc. PKB i by najwy窺zy w ca造m regionie, a jego sfinansowanie by這 mo磧iwe dzi瘯i utrzymaniu realnych st鏕 procentowych na poziomie przekraczaj帷ym 20 proc. Ewentualny kryzys walutowy na S這wacji otworzy豚y drog do drugiej ju rundy kryzysu czeskiej korony, kt鏎ego pierwsza ods這na z wiosny 1997 roku mia豉 co prawda stosunkowo 豉godny przebieg, ale z tego w豉郾ie powodu kwestia mo磧iwo軼i sfinansowania ci庵le bardzo wysokiego deficytu obrot闚 bie膨cych (6 proc. PKB wobec 8 proc. PKB w 1996 roku) pozostaje otwarta.

Oczywi軼ie w przypadku obronienia przez Rosj stabilno軼i jej systemu finansowego mo積a za這篡, 瞠 r闚nie pozosta造m wymienionym powy瞠j krajom uda si r闚nie wyj嗆 obronn r瘯 z trwaj帷ego na 鈍iecie kryzysu zaufania do emerging markets. Gdyby jednak do dewaluacji rubla jednak dosz這 to wysoce

prawdopodobna jest 豉鎍uchowa reakcja

analogiczna do tej, kt鏎ej 鈍iadkami byli鄉y w ubieg造m roku w Azji, a kt鏎a obj窸aby zapewne r闚nie republiki ba速yckie, kt鏎e notuj niebezpiecznie wysoki poziom nier闚nowagi obrot闚 bie膨cych (Litwa -12 proc. PKB, υtwa -10 proc. PKB, Estonia -13 proc. PKB). Zar闚no W璕ry jak i nasz kraj wydaj si w tym cyklu globalnego rynku finansowego zabezpieczone przed powa積ymi perturbacjami nawet przy za這瞠niu pesymistycznego scenariusza kryzysu w Rosji i efektu domina w krajach regionu. Nie zmienia to faktu, 瞠 krajowe rynki finansowe od ponad roku nerwowo reaguj na kolejne z貫 wie軼i nap造waj帷ego ze 鈍iata. Warszawski Indeks Gie責owy po trzech latach wzrostu (z 5900 w marcu 1994) osi庵n掖 swe maksimum (18300) w lutym 1997 i do tej pory nie zdo豉 trwale go pokona, 12 stycznia tego roku osi庵aj帷 dotychczasowe minimum na poziomie 13200. Pierwsza fala bessy mia豉 軼is造 zwi您ek z wiosennym kryzysem czeskiej korony i osi庵n窸a swe apogeum w trakcie lipcowej powodzi, kiedy to Sejm uchwali wydrukowanie specjalnego kredytu powodziowego. Ostateczne za豉manie cen akcji nast徙i這 w pa寮zierniku 1997 na skutek wybuchu kryzysu w Azji Wschodniej, a od maja kolejna fala zni磬i nap璠zana by豉 obawami co do rozwoju sytuacji w Rosji. Z這ty na ka盥 kolejn fal kryzysu reagowa spokojniej co wskazuje na systematyczny wzrost zaufania inwestor闚 wobec kondycji naszego kraju.

Warunki zako鎍zenia okresu ucieczki kapita堯w z rynk闚 peryferyjnych mo積a pr鏏owa okre郵i odwo逝j帷 si do przyk豉du poprzedniego kryzysu zaufania do emerging markets z okresu I kw. 1994 - I kw. 1995, a kt鏎y zaowocowa kryzysem meksyka雟kim i poprzedni dewaluacj rubla z pa寮ziernika 1994 r. 荑czesna globalna bessa pokry豉 si w czasie z okresem zaostrzania polityki pieni篹nej przez ameryka雟k Rezerw Federaln. Pomi璠zy lutym 1994 a styczniem 1995 oprocentowanie "fed funds" wzros這 z 3 do 6 proc. 荑czesne zaostrzenie polityki pieni篹nej w Stanach Zjednoczonych by這 reakcj na za豉manie si ameryka雟ko-japo雟kich negocjacji handlowych, co zlikwidowa這 nadzieje na polityczne rozwi您anie problemu ameryka雟kiego deficytu handlowego i wymusi這 na Rezerwie Federalnej konieczno嗆 och這dzenia popytu poprzez zdecydowane zaostrzenie polityki pieni篹nej. Wzrost st鏕 procentowych w USA wywo豉 w typowy spos鏏 repatriacj lokowanych wcze郾iej na ca造m 鈍iecie kapita堯w i w efekcie trwaj帷 rok bess na praktycznie wszystkich "emerging markets" (WIG w tym okresie spad z poziomu 20700 w marcu 94 do 5900 w marcu 1995). W dok豉dnie analogiczny spos鏏 pierwszy po 3 latach spokoju ubieg這roczny kryzys walutowy w Czechach zosta poprzedzony pierwsz od stycznia 1995 roku podwy磬a st鏕 FED z 5,25 proc. do 5,5 proc. Od tego czasu nie dosz這 do kolejnych podwy瞠k, ale systematycznie spadaj帷a w Stanach Zjednoczonych inflacja spowodowa豉, 瞠 realna cena pieni康za w najwi瘯szej gospodarce 鈍iata przekroczy豉 obecnie 4 proc., co historycznie jest poziomem bardzo wysokim. Ka盥emu krajowi peryferyjnemu, kt鏎y nie jest w stanie zaproponowa inwestorom oprocentowania odpowiednio wy窺zego grozi w ka盥ej chwili "wypadni璚ie z gry".

Dop鏦i FED nie zdecyduje si na zmian kursu polityki pieni篹nej i rozpocz璚ie serii obni瞠k st鏕 procentowych, jest ma這 prawdopodobne by na globalnym rynku mog豉 rozpocz望 si

nowa globalna hossa.

Niestety kolejne publikowane dane statystyczne wskazuj na to, 瞠 gospodarka Stan闚 Zjednoczonych rozwija si nadal w tempie, dla kt鏎ego sfinansowania konieczne b璠zie dalsze utrzymywanie wysokich st鏕 procentowych w celu przyci庵ni璚ia zagranicznych lokat. Objawem tego jest notowana wielko嗆 deficytu handlowego, kt鏎y ustanowi nowe miesi璚zne rekordy w wysoko軼i 13 mld dol. w marcu i 14 mld dol. kwietniu, a jego dalszy wzrost wydaje si by gwarantowany z powodu skokowego wzrostu konkurencyjno軼i wschodnioazjatyciego eksportu wywo豉nego ostatnimi dewaluacjami i negatywnego wp造wu wysokiego kursu dolara na rentowno嗆 ameryka雟kiego eksportu. Jest w豉軼iwie pewne, 瞠 tegoroczny deficyt handlowy USA z 豉two軼i przekroczy rekordowy poziom z 1987 roku. Ca趾iem nie przez przypadek w豉郾ie w 1987 roku mia miejsce na Wall Street s造nny pa寮ziernikowy krach. W okresie minionego p馧rocza ceny akcji na Wall Street i gie責ach kraj闚 UE zanotowa造 pomimo systematycznego za豉mywania si rynk闚 peryferyjnych 30-40 proc. wzrosty. Zosta這 to spowodowane - jak s康z - zjawiskiem swego rodzaju "ucieczki na Tatanica" tzn. przenosin lokat z ryzykownych emerging markets na "bezpieczne" rynki w USA i UE. Ten proces ucieczki od ryzyka doprowadzi jednak ceny akcji na g堯wnych rynkach zachodnich do poziomu, kt鏎y bardzo trudno jest uzasadni w obliczu zdecydowanego pogorszenia si konkurencyjnej pozycji USA i Europy wzgl璠em Azji Wschodniej, dla kt鏎ej eksport jest przy obecnych poziomach kurs闚 walutowych najprostsz drog wyj軼ia z najg喚bszej od 20 lat recesji. Wiele wskazuje na to, 瞠 na zachodnich gie責ach w III kw. tego roku dojdzie do gwa速ownego dostosowania cen akcji do nowych uwarunkowa zewn皻rznych. Powt鏎ka z 1987 roku czyli 25-35 proc. korekta cen akcji sta豉by si substytutem kolejnych restrykcji monetarnych w wykonaniu bank闚 centralnych w typowy spos鏏 wp造waj帷 na pogorszenia nastroj闚 konsument闚, a zatem na redukcj popytu i wzrost oszcz璠no軼i. Umo磧iwi這by to spos鏏 analogiczny do tego z 1987 roku natychmiastowe obni瞠nie st鏕 procentowych przez FED, co stanowi這by sygna pocz徠ku nowego globalnego cyklu kredytowego. Innymi s這wy: kupuj po krachu.

.: Powr鏒 do dzia逝 NR 70, 30 CZERWCA 1998 R. :: Powr鏒 do spisu tekst闚 :.

4 Festiwal Muzyki Polskiej, Moskwa

 

Last Night of the Proms

 

Logowanie

 




 


Problemy z logowaniem?

Jeszcze nie masz konta?
·Zarejestruj si!


Copyright by Krakowskie Towarzystwo Przemys這we
Al. S這wackiego 64, 30-004 Krak闚
Adres do korespondencji:
ul. Basztowa 3/2, 31-134 Krak闚
tel./fax: +48 12 633 55 35, kom.: +48 508 098 800, e-mail: katepe@ktp.org.pl
PKO BP S.A. I ODDZIA KRAK紟 nr 12 1020 2892 0000 5502 0117 1560

Powered by the AutoTheme HTML Theme System
Page created in 0,052695 Seconds