Krakowskie Towarzystwo Przemys這we

KTP mecenasem kultury

 

Online

 
Obecnie jest 2 i 0 online.

Mo瞠sz zalogowa si lub zarejestrowa nowe konto.

Przymus i pokora, Janusz A. Majcherek
.: Data publikacji 17-Cze-2007 :: Ods這n: 1725 :: Recenzja :: Drukuj aktualn stron :: Drukuj wszystko:.

Pa雟two nie mo瞠 funkcjonowa i wype軟ia swoich r鏊 bez egzekucji obowi您uj帷ego w nim prawa, czyli stosowania przymusu. Obejmuje to r闚nie prawo reguluj帷e stosunki gospodarcze, lecz to nie wystarczy do zapewnienia efektywno軼i ekonomicznej. o­na wymaga nadto przymusu ekonomicznego.

Program restrukturyzacji g鏎nictwa, czyli przywr鏂enia ekonomicznej efektywno軼i dzia豉j帷ym w tej bran篡 przedsi瑿iorstwom, nie mo瞠 osi庵n望 tego celu bez wzrostu wydajno軼i pracy, co przy spadaj帷ym lub w najlepszym wypadku niezmiennym zapotrzebowaniu na w璕iel oznacza konieczno嗆 redukcji zatrudnienia. Aby do tego doprowadzi zaproponowano g鏎nikom niezwykle atrakcyjne rekompensaty i odprawy w wypadku dobrowolnego zwolnienia si przez nich z pracy w kopalniach. Gdy w pewnej radiowej audycji podano wysoko嗆 wchodz帷ych w gr kwot pieni篹nych, zbulwersowani s逝chacze dzwonili masowo by da wyraz swemu oburzeniu na tak hojno嗆 rz康u i bud瞠tu wobec jednej grupy zawodowej. G鏎nicy natomiast stanowczo zaprotestowali przeciw proponowanym im warunkom, uznaj帷 je za nie do嗆 korzystne. To bowiem, co dla nauczycieli czy skromnych pracownik闚 biurowych jest wielk sum, w por闚naniu z zarobkami g鏎nik闚 nie przedstawia ju takiej osza豉miaj帷ej warto軼i. Wol wi璚 pracowa na dotychczasowych warunkach i 膨daj prowadzenia dzia豉lno軼i ich macierzystych kopal a do wyczerpania zasob闚 w璕la.

Okazuje si, 瞠 sama pokusa bywa nie tylko wzgl璠na co do atrakcyjno軼i, ale i niewystarczaj帷a jako taka. Pr鏏uj帷 zach璚i przy jej pomocy g鏎nik闚 do zmiany miejsca pracy, mo積a nie osi庵n望 celu, do kt鏎ego niezb璠ny m鏬豚y si okaza przymus. W pierwszej kolejno軼i ekonomiczny. G鏎nicy nie zechc porzuci dotychczasowego zaj璚ia dop鏒y, dop鏦i b璠zie dla nich op豉calne. A niewykwalifikowany robotnik fizyczny nigdzie nie osi庵nie za swoj prac wynagrodzenia dwukrotnie przekraczaj帷ego 鈔edni krajow, jakie otrzymuje w kopalni.

Tak wielu Polak闚 tak wiele stworzy這 i osi庵n窸o po 1989 r. nie tylko ze wzgl璠u na pokusy, jakie przed nimi roztoczy i jakimi zwabi ich kapitalizm, ale r闚nie w wyniku tego, 瞠 socjalizm nie by im w stanie ju niczego zaoferowa. Najgorzej radz sobie ci, kt鏎ym pa雟two wci捫 oferuje lub obiecuje zbyt wiele.

Nie wszyscy zapewne zgodz si, 瞠 do kategorii tej nale膨 rolnicy. Od 1989 r., kiedy to uwolnienie cen 篡wno軼i spowodowa這 jednorazowy i kr鏒kotrwa造, gwa速owny wzrost rentowno軼i produkcji rolnej, permanentnie wyst瘼uje dysparytet dochodowy ludno軼i mieszkaj帷ej na wsi w stosunku do 篡j帷ej w miastach. Lecz jednocze郾ie wci捫 utrzymuje si znaczna nadwy磬a pracownik闚 zatrudnionych w rolnictwie oraz ilo軼i gospodarstw rolnych. Od 1989 r. wska幡iki te niewiele si zmieni造. Konieczno嗆 ekonomiczna wymaga likwidacji 2/3 gospodarstw rolnych oraz przynajmniej takiej samej redukcji zatrudnienia w rolnictwie. Po 1990 r. sektor ten znalaz si, podobnie jak ca豉 gospodarka krajowa, w zasi璕u dzia豉nia praw ekonomicznych, wymuszaj帷ych wzrost efektywno軼i poprzez obni磬 koszt闚 i wzrost wydajno軼i pracy. Mozolnie i z trudem zacz掖 si do nich dostosowywa i modernizowa, ale ch這pscy politycy obiecali rolnik闚 od tego ekonomicznego przymusu uwolni, zapewniaj帷 preferencyjne warunki, specjalne os這ny, szczeg鏊ne u豉twienia. Kto wie jak wygl康a這by dzi polskie rolnictwo, gdyby politycy ch這pscy nie mamili przez ostatnich kilka lat swojego elektoratu, 瞠 potrafi go ochroni przed ekonomicznym przymusem. Jakkolwiek brutalnie to zabrzmi, praca w rolnictwie nie mo瞠 si op豉ca wi瘯szo軼i z zatrudnionych w nim obecnie, bo wtedy nie zechc z niego odej嗆. Obiektywnie trzeba jednak przyzna, 瞠 i tak wi璚ej jest dzi wobec nich przymusu ni pokus, przeciwnie do sytuacji w g鏎nictwie.

Jedn z takich pokus m鏬豚y stworzy np. program zalesiania area堯w o najgorszej klasie bonitacyjnej. Rolnicze wykorzystywanie gleb VI i V klasy jest z ekonomicznego punktu widzenia bezsensowne, a ugorowanie budzi opory psychiczne i moralne, a ponadto nie przynosi 瘸dnych pozytywnych rezultat闚. Jednocze郾ie Polska pozostaje krajem o stosunkowo niskiej lesisto軼i, a zwi瘯szanie obszar闚 le郾ych jest zadaniem o og鏊nospo貫cznej donios這軼i, zwi您anym z powszechnym po篡tkiem i to dla kilku pokole. Wyp豉canie rekompensat za oddanie (nawet przy zachowaniu prawa w豉sno軼i, lecz przy ograniczonym prawie wyr瑿u) najgorszych grunt闚 pod zalesienie by這by o wiele bardziej sensowne i korzystne dla wszystkich, ni dotowanie prowadzonej na nich produkcji rolnej, czy wyp豉canie emerytur za oddawanie ich nast瘼com, kt鏎zy b璠 t nieefektywn mitr璕 kontynuowa. Lepiej aby za otrzymane odszkodowania poszukali sobie innego zaj璚ia.

Przymus ekonomiczny mo瞠 si okaza niewystarczaj帷y do zapewnienia wzrostu efektywno軼i gospodarowania. Dowodem tego stosunki panuj帷e w mieszkalnictwie. Tzw. substancja mieszkaniowa ulega post瘼uj帷ej dewastacji, natomiast nowych lokali przybywa w bardzo wolnym tempie, co wynika z tych samych przyczyn. Prawna ochrona lokator闚 sprawia, 瞠 nie mo積a od nich za膨da czynszu umo磧iwiaj帷ego pokrywanie koszt闚 eksploatacji i remont闚, ani nie op豉ca si prowadzi budowy nowych lokali. Badania pokazuj, 瞠 z bie膨cymi op豉tami za mieszkania zalegaj wcale nie najbiedniejsi, lecz najbezczelniejsi. Poniewa nie ma praktycznie 瘸dnych 鈔odk闚 egzekucji i przymusu, mog to robi praktycznie bezkarnie.

Przymus taki, w postaci eksmisji, formalnie istnieje, lecz jest stosowany na tyle rzadko i przy obwarowaniu tyloma warunkami, 瞠 nie wp造wa na kszta速owanie postaw lokator闚. Od 2004 r. ma wej嗆 do tej dziedziny tak瞠 przymus ekonomiczny, w formie realnych, opartych o kryteria rynkowe, czynsz闚. Ju teraz, na wiele lat przed t dat, organizacje reprezentuj帷e lokator闚 wszczynaj kampani protestacyjn. Nie dostrzegaj zwi您ku mi璠zy nierealnymi czynszami i brakiem ich egzekucji a zapa軼i lokatorskiego, czynszowego budownictwa mieszkaniowego oraz dewastacj istniej帷ych zasob闚.

Ekonomiczny rozw鎩 dokonuje si poprzez maksymalizacj efekt闚 przy minimalizacji nak豉d闚. Mechanizmy rynkowe stymuluj takie procesy i dzia豉nia, zar闚no poprzez ekonomiczny przymus, jak i stwarzanie pokus. Trzeba je wi璚 raczej wspomaga i uzupe軟ia ni ogranicza czy zwalcza. Efektywno嗆 ekonomiczna w warunkach innych ni rynkowe nie jest bowiem mo磧iwa.

.: Powr鏒 do dzia逝 NR 68, 30 KWIETNIA 1998 R. :: Powr鏒 do spisu tekst闚 :.

4 Festiwal Muzyki Polskiej, Moskwa

 

Last Night of the Proms

 

Logowanie

 




 


Problemy z logowaniem?

Jeszcze nie masz konta?
·Zarejestruj si!


Copyright by Krakowskie Towarzystwo Przemys這we
Al. S這wackiego 64, 30-004 Krak闚
Adres do korespondencji:
ul. Basztowa 3/2, 31-134 Krak闚
tel./fax: +48 12 633 55 35, kom.: +48 508 098 800, e-mail: katepe@ktp.org.pl
PKO BP S.A. I ODDZIA KRAK紟 nr 12 1020 2892 0000 5502 0117 1560

Powered by the AutoTheme HTML Theme System
Page created in 0,052632 Seconds