Krakowskie Towarzystwo Przemys這we

KTP mecenasem kultury

 

Online

 
Obecnie jest 4 i 0 online.

Mo瞠sz zalogowa si lub zarejestrowa nowe konto.

Odstraszanie i niepewno嗆, Piotr Bartula
.: Data publikacji 17-Cze-2007 :: Ods這n: 1921 :: Recenzja :: Drukuj aktualn stron :: Drukuj wszystko:.

Istnieje pogl康, 瞠 kara 鄉ierci nie odstrasza morderc闚. W 61. numerze "Kapitalisty Powszechnego" przywo豉na zosta豉 teza Izaaka Ehrlicha, 瞠 jednak odstrasza i to konkretnie 7-8 morderc闚. Ale nawet je瞠li nie mieliby鄉y pewno軼i o s逝szno軼i tej hipotezy, to na gruncie teorii odstraszania pozostaje mo磧iwo嗆 uzasadniania przeciwstawnych stanowisk.

Abolicjoni軼i twierdz, 瞠 z這 zawarte w karze 鄉ierci nie jest zrekompensowane zyskiem zawartym w efekcie zewn皻rznym tej瞠 kary, a przynajmniej nic o tym nie wiemy. W tym momencie warto przytoczy trafn propozycj polemiczn, kt鏎 wsp馧cze郾ie podaje Ernest van den Haag. Akceptuje o­n hierarchi cel闚 karania, zgodnie z kt鏎 celem najwy窺zym prawa karnego jest w豉郾ie odstraszanie. Przyjmuje tak瞠 test kalkulacji zysk闚 i strat, kt鏎e mog造by powsta z punktu widzenia teorii odstraszania przy stosowaniu kary 鄉ierci. Do tego dodaje jednak za這瞠nie o wy窺zej warto軼i moralnej 篡cia ofiar mord闚, a tak瞠 potencjalnych ofiar, ni 篡cia morderc闚. Uznaje r闚nie twierdzenie o niepewno軼i odstraszania ewentualnych morderc闚, kt鏎a towarzyszy egzekucji "dokonanych morderc闚". Jednak瞠 niepewno嗆 tyczy te drugiej strony - nie mo瞠my by pewni czy wykonywana kara 鄉ierci przypadkiem nie odstrasza ewentualnych morderc闚. Mamy zatem powa積y dylemat: jeste鄉y niepewni czy kara 鄉ierci odstrasza, co wi捫e si z niewykonywaniem egzekucji. Ale temu towarzyszy niepewno嗆, jak zachowaj si 篡j帷y nadal mordercy w dalszym swoim 篡ciu - czy pow軼i庵n o­ni instynkt zbrodni czy te nie, oraz jak zachowaj si potencjalni, nieodstraszeni mordercy, o ile kara 鄉ierci odstrasza. A to wi捫e si z niepewno軼i co do 篡cia niewinnych ludzi. Znajduje si wi璚 w sytuacji niepewno軼i, czy aby nie ma miejsca ta druga ewentualno嗆 (tzn. 瞠 kara 鄉ierci odstrasza), co wi您a這by si z wykonywaniem egzekucji i tym samym pewno軼i bezpiecze雟twa niewinnych ludzi. Kt鏎 z tych sytuacji nale篡 wybra? Haag odpowiada w spos鏏 nast瘼uj帷y: Je瞠li na這篡my kar 鄉ierci i nie osi庵niemy efektu odstraszania, w闚czas skazany morderca pozbawiony zostanie 篡cia na pr騜no. Z punktu widzenia odstraszania jest to czysta strata. Je瞠li za wydamy wyrok kary 鄉ierci, odstraszaj帷 tym samym ewentualnych przysz造ch morderc闚, w闚czas ocalimy 篡cie ew. przysz造ch ofiar (przy czym zyskaj na tym r闚nie przyszli ew. mordercy; oszcz璠zi si im kary poniewa zostali odstraszeni). W tym przypadku kara 鄉ierci przynosi sam zysk. Chyba, 瞠 篡cie skazanego mordercy ceni si wy瞠j ni 篡cie nieznanej ofiary lub ofiar. Oczywi軼ie musimy zaryzykowa co pewnego - 鄉ier (lub 篡cie) skazanego cz這wieka w zamian za co niepewnego - 鄉ier (lub 篡cie) ofiar mordercy, kt鏎ego mo積a odstraszy. I konkluduje: S康z, 瞠 nie mamy prawa ryzykowa dobra ewentualnych przysz造ch ofiar morderstw dla dobra skazanych morderc闚; wr璚z przeciwnie, naszym moralnym obowi您kiem jest ryzykowanie mo磧iwej nieskutecznej egzekucji.

Wydaje si, i abolicjonizm utylitarystyczny zosta zaatakowany na jego w豉snym polu i to w sposob do嗆 skuteczny. Jest to zarazem pr鏏a odwr鏂enia zak堯conej logiki etycznej, kt鏎a powinna sta u podstaw rozumowania prawnego (szczeg鏊nie dotyczy to prawa karnego); pr鏏a wprowadzenia jako podstawowej figury tragedii zwi您anej z problemem kar 鄉ierci - ofiary, a nie mordercy. Na kar 鄉ierci zawsze nale篡 patrze z punktu widzenia ofiary lub potencjalnej ofiary oraz, co warte podkre郵enia, potencjalnych morderc闚, kt鏎ych chcemy chroni przed mordercami zrealizowanymi w taki spos鏏, a瞠by zabijaj帷 tych ostatnich uratowa - przez odstraszenie - tych pierwszych.

W tym momencie mo積a pomy郵e o polemi軼ie. W tej roli widz Adama Hugona Bodau, kt鏎y twierdzi, i nie ma dowodu, 瞠 kara 鄉ierci powstrzymuje ewentualnych przest瘼c闚 w wi瘯szym stopniu ni kara do篡wotniego wi瞛ienia. Je瞠li zastosujemy kar 鄉ierci, z oczywistych przyczyn nie mo瞠my stwierdzi, czy morderca ponowi豚y sw鎩 morderczy czyn. A wi璚 nie mamy dowodu na prewencj indywidualn. Je瞠li za chodzi o wp造w odstraszaj帷y (prewencj generaln), to mo瞠my by jedynie pewni, 瞠 po straceniu wszystkich os康zonych morderc闚 kilka przest瘼stw nie mia這by miejsca, ale nie, 瞠 wiele przest瘼stw nie mia這by miejsca. Argumentuje Bodau: podczas, gdy kto m鏬豚y by w b喚dzie, 瞠 nie ma ryzyka, i taki kryminalista powt鏎zy swoje przest瘼stwo, gdy nie jest stracony, kto inny r闚nie jest w b喚dzie twierdz帷, 瞠 wiele okropnych przest瘼stw nie nast徙i.

Bedau stawia tak瞠 tez, i spo貫cze雟twa stoj przed wyborem albo bezwzgl璠no軼i karania morderc闚 bez r騜nicowa, co poci庵a za sob niebezpiecze雟two powstania spo貫cze雟twa represyjnego, albo w imi wolno軼i i idei rehabilitacji przyjmuj na siebie ryzyko abolicji. Twierdzi ponadto, i s逝sznie, i nie ma efektywnego kryterium umo磧iwiaj帷ego odkrycie odpowiedzi na pytanie, czy kara 鄉ierci chroni spo貫cze雟two powstrzymuj帷 przest瘼c闚: nie mo積a zidentyfikowa z pewno軼i 瘸dnego przest瘼stwa, kt鏎e nie wyst徙i這, poniewa mo磧iwy przest瘼ca by powstrzymywany przez strach przed kar 鄉ierci i nie by豚y powstrzymany przez strach przed l瞠jsz kar. Podobnie nie mo積a zidentyfikowa 瘸dnego przest瘼stwa, kt鏎e wyst徙i這, poniewa przest瘼ca nie by powstrzymywany przez gro嬌 wi瞛ienia, a by豚y powstrzymany przez strach przed 鄉ierci. Nie ma tedy 瘸dnych racji, aby stosowa kar najbardziej surow - 鄉ier. Bedau sugeruje, i zawsze nale篡 zmierza do zmniejszenia surowo軼i kary, je瞠li nie ma o­na waloru adekwatnej "przyk豉dowo軼i". Argument z niewiedzy w kwestii odstraszania nakazuje przyj望 abolicj. Mo積a odnie嗆 wra瞠nie, i mamy tutaj do czynienia z parafraz znanej formu造 prawnej - wszelkie w徠pliwo軼i w sprawie odstraszaj帷ych walor闚 kary 鄉ierci 鈍iadcz na rzecz mniej surowej kary 鄉ierci.

To uj璚ie jest reprezentatywne dla ca貫j formacji abolicjonistycznej. Stwierdzaj o­ni notorycznie brak istnienia zwi您ku pozytywnego pomi璠zy kar 鄉ierci a liczb morderstw. By mo瞠 tak jest. Wydaje si jednak, 瞠 ci篹ar dowodu, kt鏎ego dotychczas nie przedstawili, spoczywa na nich samych, albowiem ryzyko jakie ponosi spo貫cze雟two cywilne przy zastosowaniu w praktyce tego pogl康u, czyli niewykonywaniu egzekucji, jest o wiele wi瘯sze ni瞠li ryzyko wykonywania, by mo瞠 nieskutecznych, egzekucji. W wyobra穎nym sporze Haag versus Bedau hipoteza tego pierwszego jest co prawda poznawczo r闚nowa積a hipotezie tego drugiego, jednak瞠 posiada, by tak rzec, pewn przewag moraln.

.: Powr鏒 do dzia逝 NR 67, 29 MARCA 1998 R. :: Powr鏒 do spisu tekst闚 :.

4 Festiwal Muzyki Polskiej, Moskwa

 

Last Night of the Proms

 

Logowanie

 




 


Problemy z logowaniem?

Jeszcze nie masz konta?
·Zarejestruj si!


Copyright by Krakowskie Towarzystwo Przemys這we
Al. S這wackiego 64, 30-004 Krak闚
Adres do korespondencji:
ul. Basztowa 3/2, 31-134 Krak闚
tel./fax: +48 12 633 55 35, kom.: +48 508 098 800, e-mail: katepe@ktp.org.pl
PKO BP S.A. I ODDZIA KRAK紟 nr 12 1020 2892 0000 5502 0117 1560

Powered by the AutoTheme HTML Theme System
Page created in 0,048777 Seconds