Krakowskie Towarzystwo Przemys這we

KTP mecenasem kultury

 

Online

 
Obecnie jest 1 i 0 online.

Mo瞠sz zalogowa si lub zarejestrowa nowe konto.

Wojew鏚ztwo - par argument闚, Tadeusz Syryjczyk
.: Data publikacji 16-Cze-2007 :: Ods這n: 1907 :: Recenzja :: Drukuj aktualn stron :: Drukuj wszystko:.

Dyskutuj帷 spraw samowystarczalno軼i wojew鏚ztw wida zwi您ek pomi璠zy ich wielko軼i a zakresem zada: im wi瘯sze b璠zie wojew鏚ztwo tym wi璚ej przejmuje zada z centrum. Nawet przy za這瞠niu, 瞠 wojew鏚ztwa b璠 bardzo du瞠, np. b璠zie ich dziesi耩, pojawia si problem nier闚nomiernego dochodu narodowego w poszczeg鏊nych obszarach Polski. I do tego ustawodawca musi si ustosunkowa.

Zaczn od argumentu za samodzielno軼i finansow wojew鏚ztw. Dzisiaj redystrybucja 鈔odk闚 finansowych polega na przyznaniu jednakowego uposa瞠nia dla pracuj帷ych w us逝gach publicznych np. zdrowiu czy edukacji, bez wzgl璠u na poziom dochodu narodowego w poszczeg鏊nych regionach. W wyniku tego powstaje wzgl璠na pauperyzacja ludzi zatrudnionych w sferze bud瞠towej w bogatych regionach. Dlatego, 瞠 koszty utrzymania w du篡ch miastach metropolitarnych - Warszawie, Krakowie, Wroc豉wiu czy Poznaniu - s wy窺ze ani瞠li koszty utrzymania w regionach ubo窺zych. (Podobnie jest z reszt w wypadku r騜nic mi璠zy pa雟twami: czym innym jest Produkt Krajowy Brutto liczony wed逝g si造 nabywczej, a czym innym jest nominalny PKB). Si豉 nabywcza z這t闚ki w ubo窺zych regionach jest stosunkowo wy窺za, ceny s mniejsze, zw豉szcza koszty mieszkania. Wydaje si zatem, 瞠 w nast瘼stwie wprowadzenia autonomizacji regiony bogatsze mia造by wi瘯sze dochody i w zwi您ku z tym mog造by wyr闚na r騜nic jaka wyst瘼uje dzisiaj mi璠zy wynagrodzeniem os鏏 pracuj帷ych w s逝瘺ach publicznych (czyli de facto w sferze bud瞠towej) w miastach metropolitarnych i "na prowincji".

Gdyby natomiast, w wyniku podzia逝 terytorialnego kraju powsta造 zbyt du瞠 r騜nice w dochodach, w闚czas mo積a by utworzy jaki mechanizm redystrybucji, kt鏎y cz窷ciowo wspomaga wojew鏚ztwa biedniejsze. Ciekawy przyk豉d mia miejsce w okresie mi璠zywojennym, gdy wojew鏚ztwo 郵御kie posiada這 autonomi. Poniewa 奸御k by okr璕iem wyj徠kowo uprzemys這wionym w por闚naniu do reszty Polski, wa積ym czynnikiem autonomii by豉 gwarancja pozostania cz窷ci wp造w闚 podatkowych uzyskiwanych na 奸御ku na tym terenie. W ustawie konstytucyjnej reguluj帷ej odr瑿no嗆 wojew鏚ztwa 郵御kiego zapisany by wz鏎 rozliczenia dochod闚 podatkowych pomi璠zy 奸御kiem a reszt Polski. Wojew鏚ztwo to zatrzymywa這 po這w swoich wp造w闚, a po這w oddawa這 do wsp鏊nej puli ca貫go kraju. Tak瞠 po這wa wp造w闚 reszty Polski zostawa豉 do jej dyspozycji, a druga wchodzi豉 do wsp鏊nej puli. Wsp鏊na pula dzielona by豉 pomi璠zy 奸御k i reszt Polski proporcjonalnie do liczby mieszka鎍闚.

Jaki powinien by wz鏎 redystrybucji jest kwesti do dyskusji, na pewno mo積a wprowadzi mechanizmy, kt鏎e spowoduj 瞠 r騜nice pomi璠zy regionami by造by mniejsze ani瞠li wynikaj帷e z dochod闚 poszczeg鏊nych bud瞠t闚 liczonych z wp造w闚 podatkowych danego wojew鏚ztwa. Uwa瘸m jednak, 瞠 nacisk musi by po這穎ny na zasad, i wydatki wojew鏚ztwa zale膨 od wp造w闚, tym samym skutki polityki lokalnej by豉by konsumowane na miejscu. W豉dze wojew鏚ztwa popiera造by przedsi瑿iorczo嗆 i tworzy造 lepsze warunki do inwestowania poniewa by造by pewne, 瞠 spodziewane wi瘯sze wp造wy zostan w wojew鏚ztwie. Dzisiaj jest tak cz窷ciowo w wypadku gmin, kt鏎ych pewne dochody w豉sne zale膨 od rozwoju gospodarczego i je瞠li gmina jest zaradna, i tworzy dobre warunki dla inwestor闚, ma dzi瘯i temu wi瘯sze wp造wy - udzia w podatkach dochodowych od os鏏 prawnych i os鏏 fizycznych oraz podatek od nieruchomo軼i razem wzi皻e daj pewne mo磧iwo軼i. Trzeba od razu przyzna, 瞠 obecnie jest to suma stosunkowo niewielka, albowiem gros podatk闚 dzielone jest przez bud瞠t centralny, wedle bardzo r騜nych kryteri闚. Gdy powo豉my wielkie wojew鏚ztwa, mechanizmy zatrzymuj帷e pieni康ze musz by o wiele silniejsze. I wtedy rzeczywi軼ie od polityki regionalnej zale瘸這by, czy dany region rozkwita gospodarczo.

Tworzenie du篡ch wojew鏚ztw ma jedn wad: biedniejsze "otoczenie" b璠zie mia這 polityczn przewag nad "centrum", kt鏎e wytwarza doch鏚 narodowy. W mikroskali zjawisko takie mo積a zaobserwowa na przyk豉dzie miasteczka i gminy wok馧 niego, kt鏎e maj wsp鏊ny urz康 i rad gminy. Okazuje si, 瞠 w wyniku przewagi otoczenia nad centrum us逝gi publiczne, kt鏎e mieszcz si w miasteczku i s逝膨 wszystkim s blokowane w swoim rozwoju kosztem finansowania peryferi闚.

Wida zatem, 瞠 w du篡ch wojew鏚ztwach wyst徙i problem utrzymania r闚nowagi mi璠zy metropoli, a reszt wojew鏚ztwa, poniewa si陰 rzeczy metropolia ma wi瘯sze wydatki. Na przyk豉d w Krakowie lecz si i ucz ludzie z miasta, wojew鏚ztwa i spoza wojew鏚ztwa. A nie ma na to pieni璠zy, poniewa podzia 鈔odk闚 dokonuje si "na g這w" ludno軼i zamieszkuj帷ej to wojew鏚ztwo. Czy wielkie wojew鏚ztwo b璠zie 豉skawsze i uzna wydatki metropolii? Gdzie indziej panuj odmienne obawy: 瞠 metropolia przeje dochody ca貫go regionu deprecjonuj帷 prowincj. Istotnie pewne instytucje musz by skoncentrowane: na przyk豉d klinik specjalistycznych jest w Polsce kilkana軼ie i dalsza "decentralizacja" tych us逝g nie by豉by sensowna. Jednak nie mo積a zupe軟ie ignorowa drugiego rodzaju obaw. Zar闚no podzia terytorialny jak i system redystrybucji musi odpowiada na te obawy.

.: Powr鏒 do dzia逝 NR 65, 31 STYCZNIA 1998 R. :: Powr鏒 do spisu tekst闚 :.

4 Festiwal Muzyki Polskiej, Moskwa

 

Last Night of the Proms

 

Logowanie

 




 


Problemy z logowaniem?

Jeszcze nie masz konta?
·Zarejestruj si!


Copyright by Krakowskie Towarzystwo Przemys這we
Al. S這wackiego 64, 30-004 Krak闚
Adres do korespondencji:
ul. Basztowa 3/2, 31-134 Krak闚
tel./fax: +48 12 633 55 35, kom.: +48 508 098 800, e-mail: katepe@ktp.org.pl
PKO BP S.A. I ODDZIA KRAK紟 nr 12 1020 2892 0000 5502 0117 1560

Powered by the AutoTheme HTML Theme System
Page created in 0,053169 Seconds